مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و درمان نوروفیدبک بر کیفیت خواب

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

3 گروه روانشناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

4 گروه پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه علوم پرستاری و مامایی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

doi
10.22126/jap.2023.9067.1700
چکیده

با توجه به کاستی‌های جسمی و روانی در دوره سالمندی‌‌‌‌، انتخاب رویکرد درمانی مناسب‌ می‌تواند در ارتقای سلامت و مشکلات روان‌شناختی آنها مؤثر باشد‌‌‌‌. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و درمان نوروفیدبک بر کیفیت خواب سالمندان انجام شد‌‌‌‌. روش پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود‌‌‌‌. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان بودند که در سال 1399 به مراکز مشاوره شهر تهران مراجعه ‌کرده بودند‌‌‌‌. از بین آنها به شیوه نمونه­گیری دردسترس‌‌‌‌، 45 نفر از سالمندان (60 تا 70 سال) که بر اساس معیارهای ورود و خروج مطالعه واجد شرایط بودند‌‌‌‌، انتخاب و به­صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (تحریک الکتریکی فراجمجمه­ای و درمان نوروفیدبک) و یک گروه کنترل به نسبت یکسان گمارش شدند‌‌‌‌. به منظور جمع‌آوری اطلاعات از‌‌‌‌ پرسش‌نامه کیفیت خواب پترزبورگ استفاده شد‌‌‌‌. گروه آزمایش اول‌‌‌‌، درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه­ای را با استفاده از دستگاه تحریک الکتریکی مغز II Dose Aو گروه آزمایش دوم‌‌‌‌، درمان نوروفیدبک را با استفاده از دستگاه نوروفیدبک مدل‌‌‌ 0.5 Ver A7990SA دریافت کردند. گروه کنترل به مدت دو ماه در لیست انتظار جهت دریافت مداخله قرار گرفت‌‌‌‌. داده‌های حاصل از پژوهش با استفاده از روش آماری تحلیل کواریانس تک متغیره در نرم‌افزار آماری 26 SPSSمورد تحلیل قرار گرفت‌‌‌‌. یافته‌های حاصل از پژوهش نشان داد که هر دو روش تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و درمان نوروفیدبک بر بهبود کیفیت خواب سالمندان اثربخش بودند؛ اما تفاوت معناداری بین اثربخشی این دو شیوه درمانی بر بهبود کیفیت خواب وجود داشت (001/0p<) و درمان نوروفیدبک اثربخش‌تر از تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای بر بهبود کیفیت خواب سالمندان بود‌‌‌‌. بر مبنای یافته‌های این پژوهش‌ می‌توان از تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و درمان نوروفیدبک به عنوان روش‌های مداخله‌ای مؤثر در بهبود کیفیت خواب سالمندان استفاده کرد‌‌‌‌.