فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفسران فریقین آیۀ «ما وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَ ما قَلى» را با مسئلۀ تأخیر در نزول وحی مرتبط دانسته‌‌اند. ارتباط این آیه با مسئلۀ «تأخیر در نزول وحی» براساس روایات اسباب نزول مطرح شده است. جعفر مرتضی عاملی در کتاب تفسیر سورة الضّحی با بررسی این روایات، نااستواری و ضعف آن‌ها را نمایان ساخته است. این پرسش مطرح می‌شود که اگر این آیه با مسئلۀ تأخیر در نزول وحی مرتبط نباشد، چه عاملی زمینه‌ساز نزول آن شده است؟ پژوهش حاضر براساس انسجام سورۀ ضحی و بازخوانی این آیه در بستر این سوره و باتوجه‌به پیوند این سوره با سورۀ انشراح وبا بررسی معنای طردشدگی و خشم و طرح‌وارهٔ ‌شناختیِ مربوط به طردشدگی و خشم در گفتمانِ پرستش در عصر نزول وحی انجام شده است و نشان می‌دهد که آیهٔ مزبور به‌دلیل دشواری‌ در «دریافت وحی» نازل نشده است، بلکه نزول آن با مشکلات راه تبلیغ و انجام رسالت پیوند دارد و ناظر به طعنه‌هایی است که مخالفان، به‌سبب ایمان نیاودن افراد سرشناس و گرایش قشرِ پایین اجتماعی مطرح می‌کردند.