گونهشناسی نگرههای تفسیریِ آیۀ الرّمی «وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ» از نگاه مفسران فریقین
نویسندگان
1 دانشآموختهٔ دکتری گروه علوم قرآن وحدیث، دانشکدهٔ الهیات، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار گروه قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 استاد گروه فلسفه، دانشکده الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22067/jquran.2025.90929.1775چکیده
بررسی تکنگارانۀ آیات متشابه و مبهم قرآن و بازکاویِ گونهشناسانۀ نگرههای تفسیریِ مربوط به آن، ازجمله پژوهشهای مهم و بایستۀ عرصهٔ تفسیر قرآن محسوب میشود که ثمرۀ آن در روشنساختن مفاهیم و مدالیل آیات انکارناپذیر است. برایناساس، جستارِ حاضر با توصیف و تحلیل دادهها به بررسی آیهٔ 17 سورهٔ مبارکهٔ انفال -آیهٔ الرمی- پرداخته و نگرههای بارز تفسیری مربوط به آن را ذیل پنجگونه عنوان کرده است که عبارتاند از: 1. نفی مطلق تأثیر، علیت و فاعلیت از مخلوق؛ 2. استقلالانگاری در تأثیر فعل؛ 3. نقشآفرینی امدادهای غیبی در تحقق پیروزی مسلمانان؛ 4. دلالت بر توحید وجودی؛ 5. جمع میان وحدت و کثرت؛ 6. دیدگاه فلسفی. از میان نگرههای مزبور، نگرهٔ نخست را نمیتوان نگرهای صائب تلقی کرد، گرچه سایر موارد هرکدام بهنوبهٔ خود وجهی برای مقبولیت دارد اما از منظر نگارنده، شواهدِ دلالت آیه بر تأثیر امدادهای غیبی در پیروزی مسلمانان در غزوهٔ بدر فزونتر و مقبولتر است.
