آثار کاهش یارانه کالاهای اساسی بر الگوی تجارت

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، کرمان، ایران.

3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، کرمان، ایران

doi
10.48311/ecor.2025.13661
چکیده

یارانه کالاهای اساسی می‌تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر تجارت تأثیر بگذارد. از یک سو، یارانه‌ها می‌توانند تقاضا برای کالاهای اساسی را افزایش دهند، که این امر می‌تواند به نفع تولیدکنندگان داخلی و صادرکنندگان این کالاها باشد. از سوی دیگر، یارانه‌ها می‌توانند قیمت تمام شده کالاها را کاهش دهند و رقابت‌پذیری کالاهای داخلی را در بازارهای جهانی افزایش دهند. با این حال، یارانه کالاهای اساسی ممکن است منجر به افزایش واردات این کالاها و کاهش تولید داخلی شود، که این امر می‌تواند اثرات منفی بر تراز تجاری کشور داشته باشد.از آنجایی که سیاست هدفمندسازی یارانه‌ها، آثار قابل‌توجهی بر مزیت نسبی کالاهای تولید شده و متعاقب آن، رشد و توسعه پایدار دارد، بررسی اثرات این سیاست بر الگوی تجارت، بسیار مهم و ضروری است. در این پژوهش آثار حذف یارانه‌های کالاهای اساسی بر الگوی تجارت ایران با استفاده از الگوی GTAP مورد بررسی قرار میگیرد. نتایج نشان داد، کاهش یارانه‏ پرداختی به بنگاه های داخلی منجر به افزایش صادرات کالاهای تولیدی آنان می‏ شود.با توجه به نتایج اقتصادی این پژوهش، توصیه می‏شود یارانه‌ پرداختی به نهاده های مصرفی بنگاه های داخلی به صورت تدریجی حذف شود تا ضمن اثر مثبت بر تغییرات تراز تجاری ایران، رفاه اقتصادی با اُفت زیاد و یک مرتبه مواجه نگردد.