نقد و بررسی جلوههای رمانتیسم جامعهگرا در شعر شاعران معاصر مصر و ایران (مطالعه موردپژوهانه: حلمی سالم و عارف قزوینی)
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه ایلام، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه ایلام، ایران
3 کارشناسارشد زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه ایلام، ایران
doi
چکیده
رمانتیسم، جنبشی ادبی است که در اواخر قرن هجدهم از انگلستان آغاز شد. این مکتب، در میان سرزمینهای عربی بعد از وقوع فاجعة فلسطین و در ایران در اوایل دورة مشروطه، تغییر یافت و به تدریج، از حالت فردگرایانه به سمت اجتماع سوق یافت. از جمله شاعران مصری که هنرمندانه در این وادی گام نهادهاند؛ حلمی سالم است که رمانتیسم وی در کنار عناصر عاشقانه و فردی، بیشتر صبغة اجتماعی و سیاسی دارد؛ از سوی دیگر، این رویکرد، همگام با سرزمینهای عربی، در میان شاعران ایران نیز رواج بسیار یافت؛ از جمله شاعران ایرانی که تأثیرات مکتب رمانتیسم جامعهگرا در آثار وی بهخوبی مشهود است، عارف قزوینی است. نگارندگان در این جستار، با رهیافتی توصیفی – تحلیلی، به معرّفی برخی مؤلّفههای رمانتیسم جامعهگرا در شعر دو شاعر یادشده پرداختهاند و نتایج پژوهش، بیانگر آن است که از جمله مؤلّفههای رمانتیسم جامعهگرا در شعر ایندو؛ احساسات ملّیگرایانه، دلتنگی برای روزگاران باشکوه گذشته، ناهنجاریها و مفاسد اجتماعی و... است و رمانتیسم سالم، بیشتر سیاسی است و وی بیشتر در این اشعارش زبانی نمادگونه دارد؛ در حالی که رمانتیسم عارف بیشتر جنبة انقلابی دارد و با به کارگیری زبانی صریح و عامیانه، اشعار خود را برای همگان قابلفهم میسازد.