ارزیابی دبی شبیه‌‌سازی شده طرحواره جفت شده سطح و مدل روندیابی رودخانه در مدل پیش‌بینی عددی وضع هواWRF (بررسی موردی حوضه رودخانه کارون)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار، گروه هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه طرحواره‌‌های پارامترسازی سطح به‌منزلة یکی از مهم‌ترین مولفه‌‌ها در مدل‌‌های گردش کلی جوً و پیش‌‌بینی عددی وضع هوا مطرح‌اند. این طرحواره‌‌ها تبادل تکانه، جرم و انرژی بین سطح و جوً را برآورد می‌‌کنند. رواناب یکی از مهم‌ترین مولفه‌‌های چرخه آبی طرحواره‌‌های سطح خشکی‌‌ها است که پارامترسازی آن به دلیل پیچیدگی فرایندهای حاکم بر ایجاد آن و وابسته بودن این ‌فرایندها به زمان و مکان دشوار است. در این بررسی طرحواره سطح OSU جفت شده در مدل پیش‌‌بینی عددی وضع هوا WRF، که در آن رواناب با تابع توزیع احتمال ظرفیت نفوذ خاک پارامتر می‌شود، مورد بررسی قرار می‌گیرد. ارزیابی دبی شبیه‌سازی شده در سه زیرحوضه رودخانه کارون، شامل زیرحوضه‌‌های فارسیات، حرمله و سوسن، با جفت کردن مدل روندیابی رودخانه(TRIP) با طرحواره سطح OSUصورت می‌گیرد. بررسی روزانه دبی شبیه‌سازی شده مدل جفت شده بیانگر اختلاف بسیار کوچکی در هر سه زیرحوضه است. همچنین مقایسه داده‌‌های مشاهداتی و شبیه‌سازی شده دبی رودخانه در هر سه زیرحوضه بیانگر فرو-برآورد رواناب با مدل OSU-WRF است. ارزیابی دبی شبیه‌سازی طرحواره سطح مدل پیش‌بینی عددی وضع هواWRF جفت شده با مدل روندیابی رودخانه درهر دو زیرحوضه سوسن و حرمله بیانگر مقادیر منفی کارایی مدل است یعنی مدل در شبیه‌سازی دبی رودخانه در دوره مورد بررسی، بسیار ناموفق است و حتی نمی‌تواند به اندازة به‌کار بردن میانگین مشاهدات نیز واقعیت جریان رودخانه را نمایش دهد اما در زیرحوضه فارسیات کارایی مثبت است که این نشان از برتری شبیه‌سازی‌‌ها بر پذیرش میانگین مشاهدات برای همه زمان‌‌ها دارد . خطای مدل پیش‌بینی وضع هوا (WRF) در پیش‌بینی بارش و خطای طرحواره سطح OSU در ارتباط با بارش-رواناب یا خطای موجود در پارامترهای سطحی به‌کار برده شده در اجرای مدل، به‌‌ویژه پارامترهای مربوط به تابع توزیع چگالی احتمال ظرفیت نفوذ خاک، به‌دلیل اُریبی منفی و میانگین مطلق خطاهای بزرگ مدل، هریک سهمی ‌در خطای برآورد دبی رودخانه دارند.مقایسه دبی‌‌های شبیه‌سازی شده و مشاهده شده همچنین نشان می‌دهد که خطا در شرایط آغازی به‌کار رفته در تحقیق حاضر، به‌‌ویژه شرایط آغازی ذخایر آب سطحی و زیرزمینی، نیز می‌تواند منشأ خطای دیگری برای دبی شبیه‌سازی شده باشد.