مقایسه اثر‌بخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی بر معنای‌زندگی و خردمندی سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه روان‌شناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه روان‌شناسی عمومی، واحد ورامین، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران

doi
10.22126/jap.2023.8742.1685
چکیده

انتخاب رویکردهای مناسب درمانی که سطح توانمندی سالمندان را برای مقابله با کاستی‌های جسمی و روانی دوران سالمندی بالا ببرد، کمک بزرگی برای جوامع بشری خواهد بود. بنابراین این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی بر معنای‌زندگی و خردمندی سالمندان انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، سالمندان شهر تهران در سال 1401 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 54 نفر سالمند بود. این تعداد با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه‌ آزمایش (شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی) و یک گروه کنترل گمارش شدند. پرسش‌نامه‌‌های خرد آردلت و معنای زندگی استگر و همکاران برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. یکی از گروه‌های آزمایش هشت جلسه هفتگی 90 دقیقه‌ای شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و گروه دیگر ده جلسه 90 دقیقه‌ای معنویت‌درمانی دریافت نمودند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک متغیره، با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد هر دو درمان شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی بر افزایش معنای‌زندگی و خردمندی سالمندان اثربخش اند. اما اثربخشی روش معنویت‌درمانی بر معنای‌زندگی سالمندان بیشتر از شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی است (001/0P>). بر مبنای یافته‌‌های این پژوهش می‌توان از شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی به عنوان روش‌‌های مداخله‌ای مؤثر در افزایش معنای‌زندگی و خردمندی سالمندان سود جست.