رابطه کلیشه‌های سنی با بهزیستی روان‌شناختی و سبک زندگی ارتقادهنده سلامت: نقش میانجی آگاهی از تغییرات وابسته به سن

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه تحقیقات روان‌شناس پیری، مؤسسه روان‌شناسی، دانشگاه هایدلبرگ، هایدلبرگ، آلمان

doi
10.22126/jap.2023.9025.1697
چکیده

روانی و سلامت جسمی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند و این رابطه در سنین بالاتر اهمیت بیشتری پیدا میکند .بنابراین، این مطالعه با هدف بررسی دو معیار پیری ذهنی (کلیشه‌های سنی، که نمایانگر معیار پیری ذهنی عمومی است، و آگاهی از تغییرات وابسته به سن که نشان‌دهنده معیار پیری ذهنی شخصی است) و ارتباط آن دو با بهزیستی روانشناختی و سبک زندگی ارتقادهنده سالمندان، انجام شد. این یک مطالعه همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) بود. جامعه آماری شامل سالمندان با حداقل 60 سال سن ساکن استان کرمانشاه در سال 1401 بود که از بین آنها 360 نفر (175 مرد و 185 زن) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های کلیشه‌های سنی کورنات و روترماند، آگاهی از تغییرات وابسته به سن کاسپر و همکاران، بهزیستی روانشناختی ریف و سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت والکر و همکاران را تکمیل کردند. اطلاعات جمع‌آوری ‌شده به‌وسیله نرم‌افزارهای SPSS_26 و Lisrel 8.8 مورد تجزیه ‌و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که مدل مفروض این پژوهش از برازش مناسبی در نمونه مورد مطالعه برخوردار است. همچنین نتایج نشان داد که کلیشه‌های سنی  فقط از طریق زیان‌ها با سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت و  بهزیستی روان شناختی ارتباط دارد. یافته‌ها بر اهمیت پیری ذهنی و رابطه آن با سلامت جسمی و روانشناختی تأکید می‌کند. ارتقای سالمندی موفق در جوامع سالمند اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است. پیری ذهنی مثبت ممکن است به سلامت جسمی و روانی در افراد مسن کمک کند و غلبه بر نگرش‌های منفی نسبت به پیری از طریق تغییر در سطح اجتماعی و فردی ممکن است به ترویج سالمندی موفق کمک کند.