بررسی اثر سیاست مالی چرخه ­ای و پایداری مالی بر رشد اقتصادی در ایران: رهیافت مدل حالت-فضا با پارامتر متغیر در زمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

doi
10.48311/ecor.2025.13663
چکیده

در این پژوهش، با هدف ارزیابی سیاست مالی چرخ ه­ای و پایداری مالی در ایران، بررسی اثر سیاست مالی چرخ ه­ای و پایداری مالی بر رشد اقتصادی در ایران و بررسی اثر متقابل بین سیاست مالی چرخ ه­ای و پایداری مالی در ایران و با استفاده از داده ­های سالانه اقتصاد ایران در بازه زمانی 1349 تا 1400، از مدل­ های حالت-فضا با پارامتر متغیر در زمان و خودرگرسیون با وقفه‌های توزیع‌شده و روش کالمن فیلتر استفاده می­ شود. یافته ­های این پژوهش، نشان می­ دهد: اول، دولت ایران در طول دوره مورد بررسی، با افزایش مخارج در دوره رونق و کاهش آن در دوره رکود، رفتاری موافق­ چرخه را اتخاذ کرده، و این رویکرد، موجب تشدید نوسانات اقتصادی و افزایش آسیب­ پذیری اقتصاد ایران در برابر شوک ­های برون زا شده است؛ دوم، سیاست مالی ایران در دوره مذکور، از نظر پایداری مالی با چالش مواجه بوده، به ­این­ معنی که دولت در واکنش به افزایش بدهی، مازاد بودجه خود را به‌میزان کافی افزایش نداده، که این امر، منجر به رشد بی­ رویه بدهی دولت و افزایش مخاطرات مالی شده است؛ سوم، رفتار موافق ­چرخه سیاست مالی و ناپایداری مالی در ایران، اثر منفی و معنی ­داری بر رشد اقتصادی دارند؛ چهارم، ناپایداری مالی در ایران، رفتار موافق­ چرخه سیاست مالی را افزایش داده و نوسانات چرخه­ های اقتصادی را تشدید می­ نماید و رفتار موافق چرخه سیاست مالی در ایران نیز، پایداری مالی را تضعیف می­ کند