سنجش اعتبار نظریۀ اقتصاد ‌‌- فیزیکیِ توزیع دوطبقه‌ای درآمد در ایران: (بررسی بازۀ 1395-1385)

نویسندگان

1 استاد تمام اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد توسعه، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.48311/ecor.2025.13664
چکیده

هدف از نگارش این مقاله، سنجش تطابق نظریۀ اقتصاد ‌‌- فیزیکی توزیع دوطبقه‌ای درآمد با داده‌های درآمدی ایران طی بازۀ زمانی 1395-1385 است. با استفاده از داده‎های طرح هزینه‌ـ ‌درآمد (بودجه) خانوار و به روش تحلیل داده‌ها از طریق ترسیم دو تابع چگالی احتمال و تابع توزیع تجمعی مکمل، نشان داده شده است که توزیع درآمد در ایران، ساختاری دوطبقه‌ای دارد و برای 7/99-97 درصد پایینی جمعیت طی این زمان، به خوبی با توزیع بولتزمن ‌ـ‌گیبس نمایی برازش می‌شود؛ درحالی‎که دنبالۀ انتهایی توزیع که مربوط به 3-3/0 درصد بالایی است، از توزیع قانون‌ـ‌توانی پاره‌تو پیروی می‌کند. همچنین نشان داده شده است که صرف‎نظر از افزایش تدریجی دمای مؤثر (میانگین درآمد)، بخش ترمال طی زمان مانا است، درحالی‎که دم انتهایی مدام در نوسان است؛ و این دو طبقه، به‎ترتیب، مطابق است با خصلت درآمد حاصل از کار و سرمایه. در بافت نگار با دقت بالا، یک پیک باریک و تیز نمایان شد که استدلال می‌شود، نتیجۀ سیاست دولتی وضع حداقل دستمزد است.