مقایسه اثربخشی تمرینات نوروفیدبک و فراهم سازهای محیط تمرین بر تعادل ایستا و پویا و ترس از افتادن در سالمندان
نویسندگان
1 گروه علوم ورزشی، پردیس بینالمللی کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران
2 گروه رفتارحرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22126/jap.2023.8618.1678چکیده
توانایی تعادل یکی از اجزای حیاتی فعالیتهای مستقل روزانه در میان سالمندان است. اختلال تعادل یکی از عوامل خطر عمده برای زمین خوردن و عوارض مربوط به آن است. بنابراین این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی تمرینات نوروفیدبک و فراهمسازهای محیط تمرین بر تعادل ایستا و پویا و ترس از افتادن سالمندان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری مطالعه حاضر مردان سالمند 60 تا 80 ساله ساکن خانههای سالمندان شهر ایلام بودند که تعداد 36 مرد سالمند براساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب، و به طور تصادفی در سه گروه 12 نفری نوروفیدبک، فراهمسازهای محیط تمرینی، و کنترل گمارش شدند. شرکتکنندگان در مرحله پیشآزمون و پسآزمون اقدام به تکمیل پرسشنامه خودکارآمدی افتادن-فرم بینالمللی یاردلی و همکاران نمودند و بعد از تکمیل پرسشنامه در 3 کوشش اقدام به تکلیف تعادل ایستا (کارلسن و همکاران) و پویا (تسانگ و همکاران) نمودند. در مرحله مداخله (تمرین)، که به مدت هشت هفته و هر هفته 3 جلسه 30 دقیقهای به طول انجامید، گروههای آموزش نوروفیدبک و فراهمسازهای محیطی به تمرینات مربوطه پرداختند و گروه کنترل در این بازه زمانی به اجرای فعالیتهای معمول و روزانه خود پرداختند. دادهها به روش تحلیل کوواریانس تکمتغیری با استفاده از نرمافزار SPSS-22 تحلیل شد. نتایج نشان داد که فراهم سازهای محیط تمرینی و مداخله نوروفیدبک بر جابهجایی قدامی-خلفی و جابهجایی مرکزی-جانبی مرکز فشار مردان سالمند تأثیر معنیداری دارد. فراهمسازهای محیط تمرینی و مداخله نوروفیدبک بر زمان رسیدن به پایداری قدامی-خلفی، جانبی و زمان رسیدن به پایداری کل مردان سالمند تاثیر معنیداری دارد. فراهم سازهای محیط تمرینی بر خطر ترس از افتادن مردان سالمند تأثیر معنیداری دارد اما مداخله نوروفیدبک بر خطر ترس از افتادن مردان سالمند تأثیر معنیداری ندارد. همچنین نتایج مطالعه حاضر نشان داد که فراهمسازهای محیط تمرینی، در مقایسه با آموزش نوروفیدبک، بر تعادل ایستا (جابهجایی قدامی-خلفی و جابهجایی مرکزی-جانبی مرکز فشار) و تعادل پویای (زمان رسیدن به پایداری قدامی-خلفی، زمان رسیدن به پایداری جانبی و زمان رسیدن به پایداری کل) مردان سالمند اثر بیشتری دارد. با توجه به نتایج مطالعه حاضر به مربیان و متخصصان سالمندی پیشنهاد میشود که بر غنیسازی محیط برای بهبود تعادل ایستا و پویای سالمندان و خطر ترس از افتادن توجه نمایند.