مقایسه اثربخشی بازتوانی شناختی و درمان مبتنی بر شفقت بر انعطاف‌پذیری شناختی سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

doi
10.22126/jap.2023.8761.1686
چکیده

شناخت نیازها و وضعیت سلامت سالمندان از مسائل مهم جامعه است و برای توانمندسازی و بهبود شرایط‌شان باید راهکارهای نوین درمانی و توان‌بخشی مورد پژوهش قرار گیرد. بنابراین، این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی بازتوانی شناختی و درمان مبتنی برشفقت بر انعطاف‌پذیری ‌شناختی سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف انجام شد. پژوهــش حاضــر از از نوع نیمــه‌تجربــی و از طــرح پیش‌‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل با پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف شهر تهران بود که به پایگاه‌های سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1400 مراجعه کرده بودند و از بین آنها نمونه‌ای 42 سالمند بر مبنای ملاک‌های ورود به صورت هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش بازتوانی شناختی و درمان مبتنی بر شفقت و یک گروه کنترل جایگزین شدند. بازتوانی شناختی و درمان مبتنی بر شفقت هر یک طی 8 جلسه 90 دقیقه­ای برای گروه‌های آزمایش اجرا شد و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌های انعطاف‌پذیری ‌شناختی دنیس و وندروالبود. داده­ها با استفاده از تحلیــل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیــل شــدند. نتایج نشان داد که بازتوانی شناختی و درمان مبتنی بر شفقت بر متغیرهای ادراک کنترل پـذیری، ادراک توجیه رفتار و ادراک گزینـه‌های مختلف در سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف مؤثر بود (05/0>P). درمان مبتنی بر بازتوانی شناختی در متغیر ادراک توجیه بیشتر از گروه درمان مبتنی برشفقت بود. براساس نتایج حاصل از پژوهش می‌توان از بسته‌های آموزشی این پژوهش در آسایشگاه‌ها و سراهای سالمندان برای ارتقای سطح زندگی بهره برد.