ارزیابی اثرات مالیات کربن بر بخش صنعت در کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه با استفاده از یک مدل تعادل عمومی پویا

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 دانشیار اقتصاد انرژی، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22034/25.1.31
چکیده

مالیات کربن، یکی از مهم‌ترین ابزارهای سیاستگذاری در حوزۀ انرژی است که می‏ تواند از طریق تغییر در رفتار مصرف‏ کننده و تولیدکننده، پیامدهای مثبت اقتصادی و زیست‏ محیطی به‎ همراه داشته باشد. هدف از این مطالعه، بررسی آثار مالیات کربن بر صنایع انرژی ‏بر و غیر‌انرژی‏ بر در مناطق مختلف جهان است. برای دستیابی به این هدف، از یک مدل CGE پویا استفاده شده است تا بررسی شود که مالیات کربن چگونه بر قیمت کالاها، تولید، واردات و صادرات صنایع اثرگذار است. تمایز این پژوهش با مطالعاتی که تاکنون صورت گرفته، در این است که درآمد سرانه به‌عنوان یکی از عوامل مهم در نحوۀ اثرگذاری مالیات کربن در مد‌ل‌سازی CGE لحاظ شده است. به‌همین منظور، مناطق به پنج گروه درآمدی مختلف براساس آخرین تقسیم ‏بندی بانک جهانی تجمیع، و سناریوهای سیاستی طبق آن اجرا شده است. نتایج نشان می‏دهد که مالیات کربن در تمامی سناریو‏ها منجر به افزایش قیمت کالاهای با شدت انرژی بالا در تمام مناطق می ‏شود و قیمت کالاهای با شدت انرژی پایین ‌جز در گروه کشورهای توسعه‏ یافته و با درآمد بالا، کاهش می‏ یابد. همچنین تولید در بخش انرژیبر وغیرانرژیبر‏ به‌طور متوسط با کاهش روبرو است. واردات در بخش انرژیبر، بجز گروه کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط برای سایر گروه‏ها کاهش می‏ یابد و در بخش غیرانرژی ‏بر نیز با کاهش واردات روبرو هستیم. ‌تأثیرپذیری صادرات نیز در بخش انرژیبر در جهت کاهش است و در بخش غیرانرژیبر به‌طور متوسط افزایش می‏ یابد. براساس نتایج به‌دست آمده، این مطالعه راهی برای طراحی چارچوب سیاست مالیات کربن در مناطق مختلف با ساختار صنعتی متفاوت برای گذار به انتشار خالص صفر ایجاد کرده است