حکمرانی و حق‌الضرب: مورد کشورهای منتخب اوپک و ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه اقتصاد، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.22034/25.1.63
چکیده

حق‌الضرب علاوه بر اینکه برای دولت‌ها ابزار اقتصادی بسیار مهمی است، از جنبۀ حاکمیتی نیز برای آنان جایگاه ویژه‌ای ایجادکرده است. قدرتی که دولت به‌واسطۀ برخورداری از حق‌الضرب به‌دست می‌آورد، می‌تواند با استقلال بانک مرکزی یا از طریق نهادهای اجتماعی بر مبنای حکمرانی خوب مدیریت شود. این پژوهش، در قالب یک مدل خود رگرسیونی‌ برداری پنلی (PVAR) برای سال‌های 1995 تا 2020 به بررسی رابطۀ حکمرانی خوب و حق‌الضرب در کشورهای عضو اوپک پرداخته است. در این مطالعه، با احتیاط وجود رابطۀ معکوس میان بهبود شاخص حکمرانی خوب و استفادۀ دولت‌ها از حق‌الضرب مورد تأیید قرار گرفت. برای کشورهای عضو اوپک از شش فاکتور تعیین‌کنندۀ حکمرانی خوب، برای چهار عامل، وجود رابطۀ معکوس میان تغییرات حکمرانی خوب و استفادۀ دولت از حق‌الضرب تأیید شد، اما نتایج تحقیق نمایانگر رابطۀ معنادار آماری میان استفادۀ دولت از حق‌الضرب و دو عامل «تغییرات در ثبات سیاسی و نبود خشم و تروریسم» و «کارآیی دولت» نبود. همچنین، یافته‌ها نشان ‌دادند که اثر تکانه‌‌های حکمرانی خوب، به‌عنوان یک عامل نهادی بر حق‌الضرب، اثری ماندگار دارند که تا هفت سال باقی می‌ماند