ناهمسازی روایات تحریف‌نما در کتاب «البرهان فی تفسیر القرآن»

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و اصول، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22067/jquran.2024.86024.1647
چکیده

پس از نزول قرآن کریم، دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به تحریف آن از جانب متفکران مطرح شد. دیدگاه مشهور در میان فرق اسلامی عدم تحریف به معنای نقص یا زیاده در قرآن کریم است اما عده‌ای به مراتبی از تحریف قائل شده‌اند. یکی از کتاب‌هایی که بسیار مورد استفاده محققان است و از طرفی در معرض این نسبت قرار گرفته که شامل مطالب دالّ بر تحریف است کتاب گران‌سنگ «البرهان فی تفسیر القرآن» است که این نسبت به جهت وجود برخی روایات تحریف‌نما در این کتاب به آن داده شده ‌است. روایات این کتاب گونه‌های مختلفی را شامل می‌شود که هر کدام در جای خود قابل بررسی می‌باشد. در این نوشتار به دسته‌ای از این روایات شریفه در این کتاب پرداخته‌ایم که اگرچه در نگاه اول مشعر به تغییر در متن قرآن است اما با تأمل بیشتر و نگاه مجموعی به سایر روایات مرتبط، معلوم می‌شود بین همان روایاتی که اشاره به نزول متفاوت قرآن کریم دارد، اختلاف و تضادی وجود دارد که نشان می‌دهد اینگونه روایات ظاهرا به مطلبی غیر از تحریف متن قرآن کریم اشاره دارند و با وجود چنین تخالف و تضادی میان این روایات شریفه نمی‌توان دلالت آنها بر چگونگی نزول وحی قرآنی را پذیرفت.

کلیدواژه‌ها