جهانیسازی، تنوع صادراتی و آثار زیستمحیطی در کشورهای حوزۀ خلیج فارس با رویکرد پانل فضایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشیار اقتصاد، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/25.1.113چکیده
دستیابی به توسعۀ پایدار در کنار جلوگیری از تخریب محیطزیست، همواره مسئلهای جدی برای سیاستگذاران بوده است. جهانی سازی و تنوعبخشی به صادرات، از مهمترین عوامل مؤثر در این موضوع می باشند. در این مطالعه، به بررسی تأثیر متغیرهای جهانی سازی و تنوع صادراتی بر محیط زیست 7 کشور منتخب حوزۀ خلیج فارس با استفاده از داده های پانل طی دوره 2020-1995 با رویکرد پانل فضایی پرداخته می شود. نتایج نشان می دهد که جهانی سازی، باعث کاهش تخریب محیطزیست می شود، همچنین با توجه به اثر منفی تولید ناخالص داخلی و اثر مثبت مجذور تولید ناخالص داخلی، نتایج نشان می دهد که ارتباط بین انتشار CO2 و رشد اقتصادی به شکل U است. علاوه بر این، اثر تنوع صادراتی بر تخریب محیطزیست مثبت می باشد که خود بیانگر مبتنی بودن توسعه اقتصادی یک کشور بر تخصصیشدن و تنوعبخشی به محصولات و ساختار تجارت است. بااینحال، تنوع صادرات می تواند بهطور مؤثر هدف توسعۀ اقتصادی را محقق کند و بهطور غیرمستقیم، باعث انتشار کربن شود. ازاینرو، لازم است سیاست های محافظه کارانه و بدون آلودگی انرژی در کشورهای مورد بررسی دنبال شود. یافته های این مطالعه، می تواند در سیاست گذاری پیرامون ساختار کلی انرژی، انتشار کربن و روندهای جهانی شدن در کشورهای منتخب حوزه خلیج فارس، مد نظر باشد
