بررسی پایداری مالی در ایران: رهیافت مدل‌های تغییر رژیم مالی مارکوف-سوئیچینگ و پارامتر متغیردرزمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

doi
10.22034/25.1.183
چکیده

سیاست مالی و پایداری مالی، دو موضوع به‏ هم‏ پیوسته‏ اند. دولت‏ از سیاست مالی به‌عنوان ابزاری برای دستیابی به ثبات اقتصادی استفاده می‏ کند. از طرفی، پایداری مالی، تضمین می‏ کند که دولت توانایی مدیریت مخارج خود، بدون افزایش بدهی، در بلندمدت را دارد. در این پژوهش، با استفاده از داده‏ های سالانۀ دورۀ زمانی 1349 تا 1400، پایداری مالی ایران و عوامل تعیین‏ کنندۀ آن را از طریق مدل‏ های مختلف واکنش مالی مانند مدل‏ های با پارامتر ثابت خطی و غیرخطی، مدل تغییر رژیم مالی مارکوف-سوئیچینگ، مدل با پارامتر متغیردرزمان و مدل شامل متغیرهای کنترل، مورد ارزیابی و مقایسه قرار می گیرد. نتایج برآورد مدل‏ های واکنش مالی با پارامتر متغیردرزمان و تغییر رژیم مالی مارکوف-سوئیچینگ و مدل شامل متغیرهای کنترل، نشان می‏ دهد سیاست مالی در ایران، ناپایدار است. براساس نتایج برآورد، مدل تغییر رژیم مالی مارکوف-سوئیچینگ، ماندگاری رژیم ‏های مالی ناپایدار، 5/2 برابر بیشتر از ماندگاری رژیم ‏های مالی پایدار است و بنابراین، دولت باید تلاش کند که از طریق ایجاد مازاد بودجه، از رشد فزایندۀ بدهی در بلندمدت جلوگیری کند. براساس یافته‏ های دیگر این پژوهش، متغیرهای شکاف تولید، مخارج چرخ ه‏ای حقیقی دولت، نسبت پیری جامعه، نسبت درآمد دولت به تولید ناخالص داخلی و نوسان نرخ ارز، نقش مهمی در پایداری مالی ایران ایفا می‌کنند