تحلیل فراوانی سیلاب با استفاده از رویکرد قانون توانی (مطالعه موردی: حوضه آبریز دز)
نویسندگان
1
2
3
4
doi
چکیده
در مطالعة حاضر، تحلیل فراوانی سیلاب حوضة آبریز دز در دورة آماری 91-1335 با استفاده از رویکردهای قانون توانی (PL) و توزیعهای متداول آماری انجام شد. ابتدا سریهای جزیی سیلاب با استفاده از قانون توانی با فواصل زمانی 7، 14، 30 و 60 روزه استخراج و با سری حداکثر سالانه مقایسه شد. نتایج نشان داد که سری حداکثر سالانه، برای تحلیل فراوانی سیلاب حوضة آبریز دز مناسب نیست و سری جزیی 30 روزه حاصل از قانون توانی، مطابقت بهتری با وضعیت جریان این حوضه دارد. استقلال و ایستایی سری جزیی سیلاب 30 روزه با استفاده از آزمون والد- ولفوویتز (W-W) بررسی و استقلال سری موردنظر تأیید شد. در مرحلة بعد، توزیع توانی و توزیعهای متداول آماری بر دادههای سیلاب حوضة آبریز دز برازش داده و عملکرد هر توزیع با استفاده از آمارههای جذر میانگین مربعات نرمال شده (NRMSE) و معیار نش- ساتکلیف (NS) بررسی شد. مقدار آمارههای NS و NRMSE برای توزیع توانی در ایستگاه تنگ پنج بختیاری بهترتیب برابر با 0.99 و 2.75 محاسبه شد که نسبت به سایر توزیعها از عملکرد بسیار بهتری برخوردار بوده و در ایستگاههای تنگ پنج سزار (0.96=NS و 5.12=NRMSE) و تله زنگ (0.98=NS و 3.40=NRMSE) نیز با اختلاف بسیار اندکی در رتبة دوم بهترین توزیع قرار گرفت. با توجه به اینکه عملکرد توزیع توانی در برآورد سیلاب حوضة آبریز دز بسیار مناسب و محاسبة ضرایب و کاربرد آن نسبت به توزیعهای احتمالاتی آسان است، میتواند بهعنوان توزیع برتر حوضة آبریز دز پیشنهاد شود.