امکان کاربرد باستان‌لرزه‌شناسی در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، گروه فیزیک زمین، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

یکی از پیش‌نیازهای مهم برای برآورد خطر زمین‌لرزه، به‌دست آوردن اطلاعاتی دقیق‌تر و کامل‌تر از زمین لرزه‌هایی است که در دوره‌های تاریخی و پیش از تاریخ روی داده‌اند. این اطلاعات را می‌توان از بررسی نسخه‌ها و روایات تاریخی (لرزه‌شناسی تاریخی)، شواهد و آثار زمین‌شناسی (دیرینه‌لرزه‌شناسی)، و یا باستان‌لرزه‌شناسی (Archaeoseismology) به‌دست آورد. باستان‌لرزه‌شناسی رشته‌ای نوپا است که با بررسی و ارزیابی شواهد و خسارت‌هایی که زمین‌لرزه‌های پیش از دوره‌ دستگاهی در بناهای تاریخی و باستانی به جای گذاشته‌اند، اطلاعاتی را دربارة زمان، مکان و بزرگای این زمین‌لرزه‌ها فراهم می‌آورد. ایران به‌منزلة کشوری لرزه‌خیز که دارای پیشینة تاریخی طولانی و بناهای باستانی فراوان است، از ظرفیت زیادی برای تحقیقات باستان‌لرزه‌شناسی برخوردار است. ما در این تحقیق به معرفی باستان‌لرزه‌شناسی و ذکر نمونه‌هایی از کاربرد آن در مناطق گوناگون جهان می‌پردازیم. همچنین، با دسته‌بندی شواهد و خسارت‌های باستان‌لرزه‌ای، و معرفی روش‌های گوناگون تشخیص آن‌ها از عوارض غیر زمین لرزه‌ای، به بررسی کاربرد این روش‌ها در ایران می‌پردازیم.