سلامت معنوی و حمایت اجتماعی با کیفیت زندگی در سالمندان روستایی: نقش میانجی تاب آوری و امید

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22126/jap.2022.8239.1647
چکیده

امروزه با توجه به رشد روز افزون جمعیت سالمندان در ایران، حفظ و ارتقای سلامت و کیفیت زندگی آنها به عنوان یک گروه جمعیتی آسیب‌پذیر بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد سلامت معنوی، حمایت اجتماعی، تاب‌آوری و امید ممکن است کیفیت زندگی را در سالمندان ارتقا بخشد، بنابراین پژوهش حاضر با هدف مدلیابی کیفیت زندگی بر مبنای سلامت معنوی و حمایت اجتماعی از طریق نقش میانجی تاب‌آوری و امید در سالمندان بود. جامعه پژوهش شامل سالمندان روستاهای استان قزوین بود از بین آنها 300 نفر به شیوه در دسترس انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری شامل پرسش‌نامه‌های سلامت معنوی پولوتزین و والیسون، حمایت اجتماعی واکس، امید آشنایدر و همکاران، تاب‌آوری کانر و دیویدسون و کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی بود. برای تحلیل مدل علّی از تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشانگر برازش کامل مدل با داده‌ها بود. همچنین نتایج تأثیر مستقیم و معناداری را بین سلامت معنوی (p<0.05،β=0.15 )، حمایت اجتماعی (p<0.05،β=0.21 )، امید (p<0.05، β=0.35)، تاب‌آوری (p<0.05، β=0.25) با کیفیت زندگی نشان دادند. بعلاوه، تحلیل نقش میانجی چندگانه با رویکرد پرچهر و هایز، میانجگری تاب‌آوری و امید را در رابطه بین سلامت معنوی و حمایت اجتماعی با کیفیت زندگی تأیید کرد. این نتایج به دانش نظری در مورد اینکه حمایت اجتماعی و سلامت معنوی چگونه بر کیفیت زندگی در سالمندان تأثیر می‌گذارد کمک می‌کند. یافته‌ها نشان داد حمایت اجتماعی و سلامت معنوی بواسطه امید و تاب‌آوری، توان لازم برای پیش‌بینی کیفیت زندگی در بین سالمندان را دارد. هر چهار متغیر پیش‌بینی قابل ارتقاء هستند و می‌توانند در مداخلات کیفیت زندگی در جمعیت سالمندان روستایی مورد استفاده قرار گیرند.