تحلیل روند تغییرات بارش برف و باران در ایستگاههای منتخب استان آذربایجان غربی
نویسندگان
1 دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
بارش بهعنوان یکی از عناصر مهم اقلیمی در هر منطقهای است که بر مبنای آن وضعیت منابع آبی منطقه مورد ارزیابی قرار میگیرد. درعینحال نوع بارش نیز بهعنوان یکی دیگر از مشخصات بارش هر منطقه است. دراینبین بارش برف در ذخیرهی آبی منطقه بهویژه در مناطق کوهستانی و مناطق بدون بارش در فصل تابستان خیلی مؤثر است؛ بهنحویکه در سالهایی که کمیت آن نزول مییابد، موجبات ایجاد کمآبی و بعضاً خشکسالی میگردد، هرچند که مقدار کل بارش تغییر نیافته باشد. این امر موجبات ایجاد مشکلات عدیدهای را بهخصوص در مدیریت منابع آب و کشاورزی فراهم میآورد. آذربایجان غربی بهعنوان یکی از استانهای کوهستانی و فاقد بارشهای تابستانی است که بخش مهمی از بارش خود را بهصورت برف دریافت میکند که در مهرومومهای اخیر با موضوع خشکسالی و ازجمله خشکیدن دریاچهی ارومیه مواجه شده است. در این تحقیق بهمنظور استخراج تغییرات صورت گرفته در استان از حیث نوع و مقدار بارش طی فصل سرد، با استفاده از آمار SCDATA مربوط به 7 ایستگاه سینوپتیک با دورهی زمانی متفاوت حدفاصل 1951 تا 2012 و با پراکنش استانی، نخست دادههای برف و باران تفکیک و سپس بر مبنای آزمون محاسباتی و نموداری مانکندال و شاخص تخمینگر شیب سن و نیز آزمون جمع تجمعی تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که در ایستگاههای جنوبی استان روند صعودی درصد بارش برف و در ایستگاههای شمالی روند کلی نزول بارش از سال 2000 به وقوع پیوسته است. ضمن آنکه در اکثریت ایستگاهها روند نزولی بارش برف از سال 1994 شروع شده است. در بین ایستگاهها، خوی دارای بیشترین تغییرات از حیث نوع و مقدار بارش و پیرانشهر بدون تغییر معنیدار بوده است. درعینحال عمدهی تغییرات شدید و ناگهانی بارش نیز در ایستگاههای خوی و ارومیه بوده است