رابطه ذهن‌آگاهی و توانایی تحمل ابهام با اضطراب مرگ و کیفیت خواب سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه روان‌شناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22126/jap.2023.8258.1649
چکیده

پژوهش در حوزه سالمندان که سال‌های آینده، قشر غالب جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند و شناسایی ابعاد مختلف مسائل و مشکلات آنان در جهت انجام مداخلات کارآمدتر اهمیتی ویژه دارد. از آن جهت که سالمندان مرگ خویش را نزدیک می‌بینند، اضطراب مرگ و مبهم بودن آن می‌تواند به صورت ناهشیار بر جنبه‌های مختلف زندگی آنها از جمله کیفیت خواب‌شان اثر بگذارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف پیش‎‌بینی اضطراب مرگ و کیفیت خواب سالمندان بر اساس ذهن‌آگاهی و توانایی تحمل ابهام انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه افراد بالای 65 سال خانه‌های سالمندان شهر تهران (در حدود 1120 نفر) در سال 1401 بود که از بین آنها 200 نفر از مراکز آسمان نیاوران (منطقه 1) و کهریزک (منطقه 20) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های پنج عاملی ذهن‌آگاهی بائر و همکاران، تحمل ابهام مک‌لین، اضطراب مرگ کالت-لستر و کیفیت خواب پیترزبورگ استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند راهه انجام شد. یافته‌ها نشان دادند که ذهن‌آگاهی و توانایی تحمل ابهام قادر به پیش بینی اضطراب مرگ و کیفیت خواب در سالمندان بودند (05/0P<). ذهن‌آگاهی با کیفیت خواب و با اضطراب مرگ رابطه منفی معنادار دارد. همچنین بین توانایی تحمل ابهام با اضطراب مرگ و کیفیت خواب رابطه منفی معنادار وجود دارد (05/0P<). بر اساس نتایج پژوهش، تلاش برای افزایش ذهن‌آگاهی و توانایی مقاله با ابهام به عنوان یک روش مداخله‌ای مرتبط با سلامت روان با هدف کاهش اضطراب مرگ و افزایش کیفیت خواب سالمندان پیشنهاد می‌شوند.