بررسی تطبیقی گفتمان تشیّع در مجموعه داستانی قلم رصاص و رمان دا

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه تهران

4 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

«گفتمان» از جمله اصطلاحاتی است که با وجود تازگی، به سرعت کاربردی وسیع یافته و در واقع، همان ساختار و قالبی است که گوینده برای بیان نکات مورد نظر خود انتخاب می‌کند. گفتمان، به انواعی گوناگون چون ادبی، سیاسی، دینی، فرهنگی و... تقسیم می‌شود. متون داستانی از جمله متونی‌اند که دارای زمینه‌ای مناسب برای انعکاس گفتمان‌اند؛ بر این اساس، در این پژوهش، و اثر از ادبیّات داستانی لبنان و ایران را که به خوبی انعکاس‌دهندۀ گفتمان هستند، انتخاب نموده‌ایم. ادبیّات داستانی این دو کشور، در حوزۀ مقاومت، آثاری فاخر عرضه داشته است. مجموعه داستان‌های قلم رصاص در لبنان و رمان دا در ایران، از جملۀ این آثار به شمار می‌روند که هردو دارای رویکردی واقع‌گرایانه هستند. پژوهش پیش رو سعی بر آن دارد تا عناصر گفتمان تشیّع ایران و لبنان را در رمان دا و مجموعۀ داستانی قلم رصاص مورد بررسی تطبیقی قرار دهد. حاصل این بررسی، نشان دادن اشتراک گفتمان تشیّع در این دو متن در محورهای خداباوری، مبارزۀ خستگی‌ناپذیر، شهادت‌طلبی، الگوپذیری از عاشورای امام حسین (ع) و اعتماد به ولایت فقیه است.