الگوی جامع تجلیل از پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) مبتنی بر تحلیل محتوای دعای عرفۀ امام سجاد(ع)
نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 استادیار گروه الهیات دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22067/jquran.2023.67775.1008چکیده
یکی از جملات پرتکرار در ادعیهٔ مأثوره، بهویژه ادعیهٔ منقول از امام سجاد(ع) در صحیفهٔ سجادیه، ذکر صلوات بر محمد(ص) و آل محمد(ع) است. در تحلیل چرایی این مطلب نیز نظرات مختلفی بیان شده است که ازجمله مهمترین آنها تلاش برای تبیین جایگاه حقیقی اهلبیت(ع) در جامعهٔ اسلامی بوده است. بااینوجود، همچنان این مسئله مطرح است که امام سجاد(ع) چگونه و با چه راهکارهایی این اقدام را انجام داده و در هنگام ذکر صلوات بر محمد(ص) و آل محمد(ع) از چه عباراتی برای معرفی ایشان استفاده کرده و درنهایت، چه الگویی را برای تجلیل از این خاندان و آگاهی از مقام و منزلت والای آنان ترسیم کرده است.در این نوشتار، با روش تحلیلی میکوشیم مجموعه مضامین بیانشده در خصوص این مقوله را بهصورت کیفی و توصیفی، تحلیل و درنهایت، الگوی جامع تجلیل از پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) را استخراج کنیم. نتایج و یافتههای تحقیق بیانگر آن است که مجموعهٔ این مضامین را میتوان ذیل پنج دسته با جزئیات متعدد طبقهبندی کرد که عبارتاند از: چیستی تجلیل، ویژگیهای مورد تجلیل، ویژگیهای تجلیل مطلوب، آثار تجلیل و معرفی تجلیلکنندگان.