جستاری در مصادر روایات شیعه در تفسیرالتبیان
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان
doi
10.22067/jquran.2023.61147.0چکیده
روش شیخ طوسی در استفاده از روایات تفسیریِ التبیان، اهتمام جدی به روایات اهلبیت(ع) و توجه فراوان به روایات و اقوال تفسیری صحابه و تابعان است. وی در نقل بسیاری از روایات تفسیری شیعی از قرینههایی همچون اصحابنا، ائمتنا و اخبارنا استفاده میکند. تفاسیر المصابیح مغربی، قمی، عیاشی و کتاب واقدی از منابع قطعی و برخی از مجامع روایی شیعه همچون کافی، برخی آثار شیخ مفید، شیخ صدوق و... ازجمله منابع محتملِ التبیان در نقل روایات اهلبیت(ع) است. نام برخی از راویان شیعی همچون جابربنیزید و ابیالجارود در صدر برخی از روایات نیز میتواند حاکی از بهرهمندی وی از تفاسیر آنان باشد. در پارهای موارد، روایات اهلبیت(ع) از تفسیر طبری به التبیان راه یافته است. روش شیخ طوسی در استفادهٔ فراوان از منابع غیرشیعی مانند جامع البیان و تصریح به نام مؤلفان آنها و در مقابل عدمتصریح به نام و آثار مؤلفان شیعی را باید متأثر از فضای حاکم بر تألیف این اثر در محیط و جغرافیای شهر بغداد و در راستای رویکرد تقریبی وی به شمار آورد.