واکاوی اثرات نامتقارن ریسک سیاسی، نرخ ارز و نرخ تورم بر توسعۀ صنعت گردشگری در ایران

نویسندگان

1 استاد، گروه توسعه ‌اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری- علوم اقتصادی- اقتصاد بخش عمومی-دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشجوی دکتری، علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/24.2.115
چکیده

گردشگری به‌عنوان یکی از صنایع رو به رشد در جهان شناخته می‏ شود. بر پایۀ گزارش سازمان جهانی گردشگری پس از سوخت، مواد غذایی و محصولات شیمیایی، صنعت گردشگری بزرگ‏ترین بخش صادرات در جهان می‏ باشد. صنعت گردشگری دارای مزایای بالقوه برای رشد اقتصادی بوده و توسعۀ آن برای بسیاری از کشورها، امری ضروری به‌نظر می ‏رسد. بنابراین درک عوامل تعیین‌کننده و ارائۀ راهکار جهت توسعه صنعت گردشگری، امری مهم تلقی می‌شود. بر این اساس، هدف از مطالعۀ حاضر، تبیین و بررسی اثرات عوامل کلان اقتصادی و سیاسی نرخ ارز، نرخ تورم و ریسک سیاسی بر توسعۀ گردشگری با استفاده از رویکرد اقتصادسنجی خودرگرسیونی با وقفه‏ های توزیعی غیرخطی (NARDL) طی دورۀ زمانی 1379-1400 در کشور ایران می‏‏باشد. یافته‏ ها حاکی از آن است که شوک مثبت نرخ ارز، هم در کوتاه ‏مدت و هم در بلندمدت، موجب افزایش توسعۀ گردشگری شده؛ درحالی‌که شوک منفی نرخ ارز موجب کاهش آن شده است. در مورد نرخ تورم و ریسک سیاسی نتایج متفاوت با نرخ ارز می‏ باشند، به‌طوری‏ که شوک مثبت ریسک سیاسی و نرخ تورم، هم در کوتاه مدت و هم در بلندمدت، موجب کاهش توسعۀ گردشگری شده است، در حالی‏ که شوک منفی ریسک سیاسی و نرخ تورم، موجب افزایش آن شده است. همچنین جهت بررسی استحکام نتایج از روش اقتصادسنجی خودرگرسیونی با وقفۀ توزیعی چندکی (QARDL) استفاده شده است. نتایج هر دو روش با هم سازگار است.