تتأثیر کووید-19 بر آسیب‌پذیری اقتصادی کشورها با سطوح درآمدی مختلف: رویکرد رگرسیون انتقال ملایم پانلی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، ایران

2 استادیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، ایران

3 استادیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، ایران

4 گروه توسعه و برنامه‌ریزی اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/24.2.143
چکیده

­همه ‏گیری کووید-19 به‌عنوان یکی از بحران‏های اخیر جهان، هزینه‏ هایی را به اقتصاد کشورها وارد کرده که توجه محققان و سیاستمداران را برای ارزیابی این شوک خارجی به مفهوم آسیب‌پذیری اقتصادی در قالب شاخص هشداردهنده مورد توجه قرار داده است. درنتیجه، هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر پاندمی کووید-19 بر آسیب ‏پذیری اقتصادی کشورها با سطوح درآمدی بالا، متوسط و پایین است. این بررسی برای 150 کشور و با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی در بازۀ زمانی 2020-2021 صورت‌ گرفته است. بدین‌منظور، برای محاسبۀ شاخص آسیب ‏پذیری‏ اقتصادی از روش بریگوگلیو استفاده شده است. نتایج نشان‏ دهندۀ رابطۀ غیرخطی بین متغیرهای پژوهش است. همچنین با درنظر گرفتن یک تابع انتقال با یک پارامتر آستانه ‏ای که بیانگر یک مدل دو رژیمی است و برای تصریح رابطۀ غیر‏خطی بین متغیرهای الگو برای سه گروه کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پایین کافی است. پارامتر شیب برای سه گروه کشور به ترتیب برابر 9876/5، 1569/6 و 9987/3 است. نتایج برآورد مدل حاکی از آن است که در هر دو رژیم خطی و غیر‏خطی، ‏کووید-19 ‌تأثیر مثبت و معنی‏دار در گروه کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پایین دارد. بدین‏ معنی که افزایش در پاندمی کووید-19 منجر به افزایش آسیب‏پذیری اقتصادی کشورها می ‏شود؛ بنابراین، کشورها با‏یستی با اجرای سیاست‏های محکم و تدابیر مؤثر، مانندِ تنوع در اقتصاد، سرمایه‌گذاری در زیر ساخت‏های بهداشتی، توسعه برنامه حمایتی، حفظ تجارت بین‌المللی و تاب‏آوری اقتصادی در مقابل آسیب‏ پذیری اقتصادی ناشی از پاندمی کووید-19 و بلایای طبیعی به ارتقا و پایداری خود بپردازند.