معنویت و کیفیت زندگی در سالمندان: نقش میانجی خودشفقتورزی و احساس انسجام
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22126/jap.2021.6358.1526چکیده
با توجه به رشد فزاینده جمعیت سالمندی، مطالعه عوامل مرتبط با سلامت افراد سالمند که مرتبط با کیفیت زندگی آنان است، ضروری مینماید. پژوهشهای اخیر نشان میدهد معنویت، خودشفقتورزی و حس انسجام، ممکن است سلامت را در این جمعیت ارتقاء بخشد. بنابراین هدف از این مطالعه مدلیابی کیفیت زندگی بر مبنای معنویت از طریق نقش میانجی خودشفقتورزی و احساس انسجام بود. جامعه پژوهش شامل سالمندان شهر زنجان بود که از بین آنها 370 نفر به شیوه در دسترس انتخاب شدند. ابزار اندازهگیری شامل پرسشنامه معنویت پارسیان و دونینگ، پرسشنامه فرم کوتاه خودشفقتورزی ریس و همکاران، پرسشنامه حس انسجام آنتونووسکی و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی بود. برای تحلیل مدل علّی از تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشانگر برازش کامل مدل با دادهها بود. همچنین نتایج تأثیر مستقیم و معناداری را بین معنویت (05/0> pو 28/0β=)، خودشفقتورزی (05/0>p و 23/0β=) و حس انسجام (05/0>p و 40/0β=) با کیفیت زندگی نشان داد. همچنین تحلیل نقش میانجی چندگانه با رویکرد پرچهر و هایز، میانجیگری خودشفقتورزی و احساس انسجام را در رابطه بین معنویت و کیفیت زندگی تأیید کرد. این نتایج به دانش نظری در مورد اینکه معنویت چگونه بر کیفیت زندگی در جمعیت سالمند تأثیر میگذارد، کمک میکند. یافتهها نشان داد معنویت بواسطه خودشفقتورزی و حس انسجام، توان لازم برای پیشبینی کیفیت زندگی در بین سالمندان را دارد؛ هر سه متغیر پیشبین قابل ارتقاء هستند و میتوانند در مداخلات ارتقای کیفیت زندگی در جمعیت سالمند مورد استفاده قرار گیرند.