شواهد جدیدی از تأثیر جهانی‌شدن بر فساد: کاربردی از مدل انتقال ملایم آستانه‌ای پانلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار اقتصاد، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22034/24.1.193
چکیده

در ادبیات اقتصادی، فساد به صورت سوء‌استفاده از قدرت عمومی برای سود شخصی تعریف می‏شود. فساد بر تولید ناخالص داخلی، توزیع درآمد، توسعه انسانی و به‌طور کلی بر ساختار اقتصادی و اجتماعی کشورها اثرات منفی داشته و اعتبار و قدرت رقابت‌پذیری آنها را در اقتصاد بین‏ المللی تحت‌تأثیر قرار می‏ دهد. اهمیت موضوع جهانی‌شدن از یک‌سو و گستردگی فساد از سوی دیگر، نیاز به بررسی رابطۀ این دو متغیر را پررنگ‏تر می‏نماید. در این مقاله، اثرات غیر‏خطی جهانی‌شدن بر شاخص کنترل فساد، در کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) برای دورۀ زمانی 2003-2019 با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی(PSTR)، مورد بررسی قرار گرفته و بدین منظور از شاخص جدید جهانی‌شدن (KOF) به عنوان متغیر انتقال استفاده شده است. نتایج برآورد مدل، حاکی از وجود رابطۀ غیر‏خطی قوی میان متغیر‏های مورد مطالعه بوده و یک مدل دو رژیمی با حد آستانه‏ای 75/69 و پارامتر شیب 78/0 را پیشنهاد می‏شود. براساس یافته‏ های تحقیق، جهانی‌شدن در رژیم اول، تأثیر منفی و معنی‌دار و در رژیم دوم، تأثیر مثبت و معنی‌دار بر شاخص کنترل فساد دارد و بنابراین، فرضیه U شکل بین جهانی‌شدن و شاخص کنترل فساد در کشورهای مورد مطالعه، تأیید می‏ شود. همچنین با عبور متغیر انتقال (شاخص جهانی‌شدن) از حد آستانه‏ ای و در رژیم دوم، اثر مثبت توسعه اقتصادی بر شاخص کنترل فساد، کاهش یافته است. اندازه دولت و نرخ مشارکت زنان (جنسیت) در هر دو رژیم، به ترتیب، تأثیر منفی و مثبت بر شاخص کنترل فساد دارند. رابطۀ منفی آزادی اقتصادی و شاخص کنترل فساد در رژیم اول، به رابطه مثبت در رژیم دوم تبدیل شده است. اثر ثبات سیاسی قبل از حد آستانه ‏ای، مثبت و معنی‏ دار است و نهایتاً، تورم در هر دو رژیم، تأثیر معنی ‏داری بر شاخص کنترل فساد ندارد.