تحلیل اثر شاخص کارآفرینی بر اشتغال در استان‌های ایران: رهیافت اقتصادسنجی فضایی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 کارشناسی ارشد اقتصاد مالی اسلامی، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و بانکداری اسلامی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/24.1.285
چکیده

امروزه اهمیت ایجاد اشتغال در جهت ثبات اقتصادی جامعه موضوعی غیرقابل ‌انکار است. توجه هرچه بیشتر به موضوع اشتغال در جامعه می ‏تواند منجر به افزایش سطح رفاه عمومی و توسعۀ همه‌ جانبه در جامعه شود. یکی از عوامل مؤثر در ایجاد اشتغال و کاهش نرخ بیکاری، کارآفرینی است. کارآفرینی به‏طور گسترده به‏عنوان محرک اصلی رشد و توسعۀ اقتصادی در یک کشور شناخته می ‏شود که می ‏تواند اقتصاد و جامعه را به‏ طرق متعدد و پیچیده‏ ای تحت ‌تأثیر قرار دهد و سبب ایجاد فرصت ‏های شغلی جدید، کاهش بیکاری، ارتقای نوآوری، ایجاد تغییرات اجتماعی و بهبود رفاه مردم شود. بنابراین، ارزیابی اثرات شاخص کارآفرینی به‏ منظور ایجاد و گسترش بستر کارآفرینی به‏ ویژه برای استان ‏های کمتر توسعه ‏یافته و مرزی با نیل به افزایش میزان اشتغال بسیار با‌اهمیت است. از این ‏رو، هدف این پژوهش «تحلیل اثر شاخص‏ کارآفرینی بر اشتغال در استان ‌های ایران طی بازۀ زمانی 1392-1399 با رویکرد اقتصادسنجی فضایی» است. نتایج حاصل از این بررسی در چهارچوب داده‏های ترکیبی فضایی و براساس تخمین ‌زن دوربین فضایی نشان داد که شاخص کارآفرینی و اثرات مجاورت آن تأثیر مثبتی بر افزایش میزان اشتغال در استان ‏های ایران دارد. از سایر نتایج تحقیق، متغیر تولید ناخالص داخلی تأثیری مثبت و معنی ‏دار بر افزایش میزان اشتغال در استان ‏های فوق دارند، در حالی‏که متغیرهای شاخص قیمت و نرخ دستمزد تأثیری منفی بر میزان اشتغال استان ‏ها دارند. براساس نتایج تحقیق پیشنهاد می ‏شود جهت سرریز اثرات شاخص کارآفرینی به استان‏ های کشور، اتخاذ سیاست ‏های ایجاد صنایع کوچک و متوسط در مناطق روستایی و شهر های کوچک، ایجاد جلسات استانی بین کارآفرینان برتر جهت مشاوره، انتقال تجربیات، آگاهی از مشکلات موجود در این حوزه، آشنایی با مزیت ‏های نسبی مناطق مختلف کشور و بهبود زیرساخت‌های مختلف در مناطق محروم از طریق دولت جهت جذب هرچه بیشتر کارآفرینان انجام ‏شود.