تطبیق الگوی اوراق بهادارسازی جریان‌های آتی (FFS) با ساختار اوراق منفعت، برای تأمین مالی پروژه های بالادستی صنعت نفت و گاز ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد پولی و مالی، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مهندسی مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

doi
10.30497/ifr.2026.246614.1899
چکیده

روش‌های تأمین مالی ساختاریافته از ابزارهای مناسب و انعطاف پذیر برای تأمین مالی پروژه‌ها محسوب می‌شود که می‌تواند نقش بسزایی در تأمین مالی پروژه‌های بالادستی نفت و گاز کشور داشته باشد و نقدینگی سرگردان در کشور را به سوی توسعه پروژه‌ها هدایت نماید. در این تحقیق یکی از روش‌های متنوع تأمین مالی ساختاریافته مورد بررسی قرار گرفته است. اوراق بهادارسازی جریان‌های آتی از روش‌هایی است که برای تأمین مالی پروژه‌های بالادستی صنعت نفت و گاز کشور بر اساس موازین فقه امامیه و شرایط اقتصاد ایران، بومی سازی و سپس پیشنهاد شده است.در این پژوهش ابتدا به بیان مفاهیم مربوط به تأمین مالی ساختاریافته و تأمین مالی پروژه محور و بعضی مفاهیم کلیدی دیگر پرداخته شده و سپس با بررسی ابزار تأمین مالی ساختاریافته اوراق بهادارسازی جریان‌های آتی اجزاء این روش تأمین مالی مورد بررسی و موشکافی قرار گرفته است. سپس بعد از تطبیق اجزاء این روش با قراردادهای مورد پذیرش فقه امامیه از جمله قرارداد اجاره، وکالت و جعاله بکارگیری این روش تأمین مالی را بدون اشکال و قابل تجویز تشخیص داده شده است. سپس در ادامه با استفاده از روش ترکیبی SAW-AHP اقدام به انتخاب اوراق منفعت به عنوان جایگزین اصلی روش اوراق بهادارسازی جریان‌های آتی نموده است و با تطبیق این روش تأمین مالی با ساختارهای پروژه‌های بالادستی صنعت نفت و گاز ایران، به ارائه الگوی مورد نظر توسعه میادین نفت و گاز اشاره شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد بکارگیری این روش تأمین مالی در توسعه میادین نفت و گاز از جهت فقهی و اقتصادی ممکن بوده و می‌تواند موجب تأمین مالی بخش بالادستی نفت و گاز ایران شود.