مطالعه تطبیقی روشهای مختلف تعیین توان اشتغالزایی بخشهای اقتصادی: مطالعه موردی اقتصاد ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد برنامه ریزی و توسعه اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استادیار علوم اقتصادی، پژوهشکده آمار ایران، تهران، ایران
4 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه زنجان، ایران
doi
چکیده
در این مطالعه، برای شناسایی میزان اهمیت بخشهای مختلف اقتصاد ایران از حیث مسأله اشتغال بر مبنای جداول داده-ستانده سال 1395 مرکز آمار ایران (منتشر شده در اردیبهشت 1401)، ابتدا با استفاده از روش سنتی، توان اشتغال زایی بخش ها تعیین، و سپس با استفاده از دو روش حذف فرضی ملر و مارفان[1]، و روش اصلاحشده حذف فرضی، تعداد مشاغل از بین رفته محاسبه شد. نتایج دو روش اول، نشان می دهد که سایر خدمات[2]، و فعالیتهای حرفهای، علمی و فنی، به ترتیب، بخش های کلیدی اقتصاد از لحاظ توان اشتغال زایی مستقیم و غیرمستقیم بوده اند؛ درحالیکه بر اساس روش اصلاحشده حذف فرضی، بخش های تولید صنعتی (ساخت)، کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری، به ترتیب، کلیدی ترین بخش های اقتصاد معرفی شدهاند. در روش اصلاحشده حذف فرضی (برخلاف دو روش اول)، مبادلات واسطه ای بین بخش ها و اندازه واقعی تقاضای نهایی به طور همزمان، معیار سنجش بخش ها قرار می گیرند. همچنین، نتایج همبستگی رتبهای بین توان اشتغالزایی بخشها و پیوندهای پسین و پیشین تولید، نشان میدهد که نتایج روش اصلاحشده حذف فرضی، بالاترین سازگاری را دارد. به بیان دیگر، سیاستگذاری برای ایجاد اشتغال بر اساس روش اصلاحشده، نسبت به دو روش دیگر، تولید بالاتری را نیز به همراه خواهد داشت. لذا استفاده از این روش برای برنامه ریزی و سیاستگذاری، مناسب تر است. [1]. Meller & Marfan [2] . سایر فعالیتهای خدماتی، فعالیتهای خانوارها بهعنوان کارفرما، فعالیتهای تفکیکپذیر تولید کالاها و خدمات توسط خانوارهای معمولی برای خودمصرفی، فعالیتهای سازمان ها و هیأت های برون مرزی و فعالیت های نامشخص و اظهارنشده است.
