ارزیابی مستندات روایی الهیات سلبی در حوزه معناشناسی صفات الهی
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم
2 دانشجوی دکتری فلسفه جامعة المصطفی العالمیه قم
doi
10.22067/jquran.2021.61637.0چکیده
نظریه «الهیات سلبی در حوزه معناشناسی صفات خدا»، بیانگر سلبیانگاری صفات ثبوتی اوست و برخی محدثان و متکلمان شیعه آن را پذیرفتهاند؛ از جمله: ثقةالاسلام کلینی، شیخ صدوق، ملامحمدصالح مازندرانی، علامه مجلسی، قاضی سعید قمی و سیدعبدالله شبر. از رهگذر این جستار، مشخص میشود که در فرهنگ روایی، تنها دو روایت میتواند مستند الهیات سلبی در حوزه معناشناسی صفات الهی قرار گیرد که بهترتیب از امام رضا(ع) و امام جواد(ع) صادر شده، اما با ملاحظه محتوای آنها، آشکار میگردد که روایت نخست، در صدد نفی محدودیتهای صفات انسانی از صفات الهی است؛ چنانکه روایت دوم، اثبات بساطت ذات الهی را کانون بررسی قرار داده و هیچکدام در پی موجهسازی نظریه سلبیانگاری صفات ثبوتی نیستند؛ علاوه بر اینکه این نظریه، نهتنها با فرهنگ روایی امامیه سازگار نیست؛ بلکه یک سلسله محذورات ثبوتی و اثباتی دارد که مانع پذیرش آن میشود.