هم‌سنجی اثربخشی سایکودرام، خاطره‌پردازی و درمان عقلانی-عاطفی و رفتاری بر اضطراب مرگ سالمندان

نویسندگان

1 گروه مشاوره و روانشناسی دانشکده ادبیات و علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

2 دانشیار گروه روانشناسی و مشاوره ، واحد کرمانشاه، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی و مشاوره، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.

4 گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

doi
10.22126/jap.2020.5456.1436
چکیده

با توجه به روند رو به افزایش جمعیت سالمندان، اهمیت دوره سالمندی و مشکلاتی از جمله اضطراب مرگ که این قشر از جامعه با آن روبه‌رو هستند، شناخت روش های مداخله‌ای و مقایسه این روش‌ها جهت ارتقاء سلامت روانی، درمان و توانبخشی سالمندان یکی از نیازهای پژوهشی حوزه سالمندی است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف هم‌سنجی اثربخشی سایکودرام، خاطره‌پردازی و درمان عقلانی-عاطفی و رفتاری الیس بر اضطراب مرگ سالمندان انجام گرفت. روش پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان مرد دارای اضطراب مرگ و مقیم سراهای سالمندی کرمانشاه بود که در ابتدا به روش نمونه‌گیری در دسترس، یک مرکز انتخاب و بر اساس ملاک‌های ورود، تعداد 40 سالمند انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه آزمایشی و یک گروه کنترل قرار گرفتند. گروه سایکودرام به مدت یک ماه و نیم در 12جلسه یک ساعتی و خاطره‌پردازی به مدت پنج هفته و در10 جلسه یک ساعت و نیم و درمان عقلانی-عاطفی و رفتاری به مدت یک ماه و در 8 جلسه به صورت دو روز در هفته انجام شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های وضعیت مختصر روان‌شناختی و اضطراب مرگ تمپلر بود. نتایج تحلیل کواریانس تک‌متغیری نشان داد که هر سه روش درمانی بر کاهش اضطراب مرگ به طور معناداری اثربخش بودند (05/0p < ). نتایج آزمون تعقیبی LSD نشان داد که تفاوت بین سایکودرام با خاطره‌پردازی (01/0p < ) و بین سایکودرام با درمان عقلانی عاطفی (01/0p < ) معنادار است، اما تفاوت بین خاطره‌پردازی با درمان عقلانی-عاطفی و رفتاری بر کاهش اضطراب مرگ در سالمندان معنادار نیست (01/0p < ). بنابراین به روان‌شناسان پیشنهاد می‌شود از این روش‌های مداخله، به ویژه سایکودرام، جهت کاهش اضطراب مرگ در سالمندان استفاده کنند.