فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همرفت از راه باز ‌توزیع انرژی و رطوبت در جوّ و در نتیجه ایجاد ابر و بارش در اقلیم نقش ایفا می‌کند. حتی با پیشرفت‌های اخیر در توان محاسباتی، هنوز هم مدل‌های عددی جوّ با درجه تفکیکی اجرا می‌شوند که برای نشان دادن پدیده‌های با مقیاس محلی نظیر همرفت، بسیار کوچک است. به این دلیل و همچنین به دلیل اهمیت همرفت در اقلیم سطحی طرح‌واره‌های پارامتر‌سازی تهیه شده‌اند که به‌طور تجربی اثر همرفت را در مقیاس شبکه‌ای مدل بیان می‌کنند. هدف تحقیق حاضر ارزیابی تأثیر روش‌های متفاوت پارامترسازی همرفت در شبیه‌سازی میدان‌های بارش و دمای هوا با نسخه سوم مدل اقلیمی منطقه‌ای (RegCM3) است. شبیه‌سازی‌ها با گام مکانی km45×km45 برای دوره چهار ماهه دسامبر 1998 تا مارس 1999 برای منطقه‌ای به مرکز 34 درجه شرقی و 48 درجه شمالی، شامل 60 نقطه شبکه در راستای نصف‌النهار و 70 نقطه در راستای مدار، صورت گرفته است. شرایط مرزی برگرفته از داده‌های بازتحلیل شده NCEP/NCAR است. در این مقاله، فقط نتایج سه ماه ژانویه تا مارس 1999 تحلیل شده‌اند. مدل RegCM چهار بار برای سه ماه زمستان با شرایط مرزی یکسان ولی هر بار با استفاده از یکی از طرح‌واره‌های آراکاوا- شوبرت، فریچ- چپل، بتس- میلر و کو– آنتس اجرا شده‌ است. شبیه‌سازی‌های میانگین‌های ماهانه بارش و دمای هوا و هم چنین توزیع مکانی نتایج مدل با استفاده از طرح‌واره‌های مختلف با یکدیگر و با داده‌های مشاهداتی واحد پژوهش‌های اقلیمی (CRU) دانشگاه ایست‌آنجلیا (بریتانیا) مقایسه شده است. نتایج شبیه‌سازی‌های دما و بارش با استفاده از طرح‌واره‌های مختلف همرفت در دوره مورد مطالعه در ایران بسیار شبیه یکدیگر است و توان پیش‌بینی مدل RegCM برای میدان دما بالاتر از بارش است. مقادیر بارش مدل تفاوت بسیار زیاد از مشاهدات دارد، ولی مدل توزیع جغرافیایی بارش را به خوبی شبیه‌سازی می‌کند. با توجه به ساختار ساده‌تر و هزینه محاسباتی کم‌تر طرح‌واره کو- آنتس نسبت به طرح‌واره‌های دیگر، با وجود عدم تفاوت چشمگیر در نتایج مدل، به‌نظر می‌رسد این طرح‌واره در مطالعه اقلیمی و منطقه‌ای در بازه های فصلی، لااقل در منطقه ایران بهترین گزینه باشد.