فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر، تشدید بحران‌های زیست‌محیطی نظیر کاهش منابع، تغییرات اقلیمی و آلودگی موجب توجه روزافزون به‌ضرورت توسعه پایدار شده‌است. در پاسخ به این دغدغه‌ها، مدیریت سبز به‌عنوان رویکردی نوین مطرح‌شده که می‌کوشد میان مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی و رشد اقتصادی تعادل برقرار سازد. در ایران، با وجود تصویب قوانین مربوط به مدیریت سبز، اجرای این سیاست‌ها هنوز به‌صورت پراکنده و ناکارآمد ادامه دارد. این مقاله با هدف بررسی وضعیت، چالش‌ها و محتوای سیاست‌های کلان کشور در حوزه مدیریت سبز به تحلیل اسنادی مانند سند چشم‌انداز، برنامه‌های توسعه و سیاست‌های کلی نظام پرداخته‌است. پژوهش با روش کیفی و تحلیل مضمون انجام شده و از نرم‌افزار تخصصی برای شناسایی مؤلفه‌های تکرارشونده بهره گرفته شده‌است. یافته‌ها حاکی از آن است که توجه به مؤلفه‌های مدیریت سبز در اسناد مختلف ناهماهنگ بوده و اغلب بر بهینه‌سازی انرژی و کاهش آلودگی تمرکز یافته است، در حالی‌که ابعاد فرهنگی، آموزشی و زیربنایی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. برخی اسناد تنها به کلی‌گویی بسنده کرده‌اند و فاقد سازوکارهای اجرایی مشخص هستند. چالش‌های اصلی اجرای مدیریت سبز شامل ضعف قوانین الزام‌آور، ناهماهنگی نهادی، کمبود زیرساخت‌های مدرن و نبود آگاهی و مشارکت عمومی است. در چنین شرایطی، تحقق مدیریت سبز نیازمند اصلاح ساختاری، آموزش فراگیر، حمایت از نوآوری‌های زیست‌محیطی و سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌هاست. این مطالعه با تأکید بر گذار از تعهدات شعاری به کنش‌های واقعی، بر لزوم تقویت بنیان‌های فرهنگی، قانونی و سازمانی حکمرانی زیست‌محیطی برای دستیابی به توسعه پایدار و تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی در ایران تأکید دارد.