فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جامعه پارسیان هند، بازماندگان مهاجران زرتشتی ایرانی در سده‌های میانه، در طی قرون هجده تا بیست میلادی نقشی فراتر از جمعیت اندک خود در تحولات اجتماعی و فرهنگی هند ایفا کردند. آنان که عمدتاً در مناطق شهری به‌ویژه در بمبئی تمرکز داشتند، با بهره‌گیری از روابط نزدیک با استعمارگران بریتانیایی، به یکی از پیشگامان نوسازی آموزشی در هند بدل شدند. گرایش به آموزش غربی، حمایت از مدارس مدرن و تأکید بر آموزش زنان از جمله شاخصه‌های مهم فعالیت‌های آنان در این عرصه بود. حال پرسش اصلی این مقاله بر آن است که پارسیان هند چه نقشی در توسعه آموزش و تحولات فرهنگی در شهر بمبئی ایفاء کردند؟ پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع و اسناد تاریخی، به بررسی نقش پارسیان در گسترش آموزش در بمبئی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که پارسیان با حمایت از تأسیس مدارس نوین، ترجمه و انتشار متون علمی، ترویج زبان و ادبیات فارسی و انگلیسی و مشارکت در اصلاحات آموزشی دوران استعمار، سهمی بنیادین در نوسازی نظام آموزشی هند داشتند. فعالیت‌های آنان موجب انتقال مؤلفه‌های فرهنگی و مدیریتی ایران به بستر هندی و در نتیجه، شکل‌گیری نوعی هم‌افزایی فرهنگی میان ایران و هند شد.