اضطراب مرگ در سالمندان: نقش سرسختی روان‌شناختی و التزام عملی به نماز

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران،

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران

3 استادیار گروه روان‌شناسی، مؤسسه آموزش عالی طبری، بابل، مازندران، ایران

4 کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

doi
10.22126/jap.2020.4834.1380
چکیده

سالمندی فرایند زیستی است که تمام موجودات زنده از جمله انسان آن را تجربه می‌کنند، از این رو توجه خاص و پیشگیری از اختلالاتی نظیر اضطراب در حوزه سالمندی بسیار مهم است. یکی از واقعیت‌های انکارناپذیر در سالمندی، نزدیک شدن به واقعیت مرگ و اضطراب حاصل از آن است که سازگاری افراد سالمند را تضعیف می‌کند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه سرسختی روان­شناختی و التزام عملی به نمازبا اضطراب مرگ در سالمندان انجام شد. این پژوهش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل سالمندان مرد بالای 60 سال ساکن منطقه 1 شهر تهران بود. از منطقه یک شهر تهران در پارک­های محلی، 250 مرد سالمند بالای 60 سال، به صورت در دسترس انتخاب شدند و مقیاس نگرش و التزام عملی به نماز انیسی و همکاران، سیاهه سرسختی روان­شناختی اهواز کیامرثی و همکاران و مقیاس اضطراب مرگ تمپلر را تکمیل کردند. داده­های پژوهش از طریق ضریب همبستگی پیرسونو رگرسیون چندگانه به روش همزمان در نرم­افزار SPSS نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان دادند کهسرسختی روان­شناختی و التزام عملی به نماز با اضطراب مرگ در سالمندان رابطه منفی دارد (01/0P<). همچنین مدل رگرسیون اضطراب مرگ نشان داد که سرسختی روان­شناختی (05/0>P) و التزام عملی به نماز (01/0>P)، اثربخشی نماز در زندگی فردی و اجتماعی (01/0>P)، توجه و عمل به مستحبات (01/0>P)، التزام و اهتمام جدی برای انجام نماز (01/0>P)، مراقبت و حضور قلب در نماز (01/0>P) قادر به پیش­بینی اضطراب مرگ به صورت منفی بودند. طبق نتایج، پیشنهاد می‌شود مشاوران و روان­شناسان حوزه سالمند با آگاهی‌رسانی و بکارگیری تدابیری در جهت افزایش سرسختی و انجام فرائض دینی، اضطراب مرگ در سالمندان را کاهش دهند.