مفهوم قرآنی استیناس: ارزیابی اقوال تفسیری با رویکرد تاریخ واژهنگاری و ریشهشناسی
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.22067/naqhs.v52i1.78734چکیده
ریشه استیناس که خود بازگشت به ماده " أ ن س " دارد، دوبار در قرآن کریم به کار رفته است؛ یک بار در قالب فعل " تستأنسوا " (نور/27) و بار دیگر در قالب اسم فاعل " مستأنسین " (احزاب/53). در حالی که در باره کاربرد دوم به هر دلیل، در میان مفسران مناقشه خاصی دیده نمیشود، در کاربرد نخست معنای استیناس به اندازهای چالشبرانگیز بود که از همان سدههای نخست به پیدایی اقوال تفسیری متعدد انجامید. مسئله پژوهش حاضر آن است که تنش معنایی موجود در استیناس که منجر به اختلاف اقوال تفسیری گشته، ناشی از چیست و در ادامه مشخص شود کدام یک از این اقوال قابل ترجیح هستند. روش مورد استفاده در این پژوهش، در بخشی از کار تاریخ واژهنگاری است، بدین معنا که روند تعریفهای ارائه شده از واژگان مربوط در کتب لغت، در گذر زمان و تغییرات رخ داده در آن مطالعه میگردد. در بخشی دیگر هم از روشهای متداول در زبانشناسی تاریخی برای ریشهشناسی سامی بهره گرفته میشود. هدف از انجام این پژوهش افزون بر حل مسئله خرد، نشان دادن آن است که چگونه دو رویکرد تاریخ واژهنگاری و ریشهشناسی میتوانند در ارزیابی اقوال تفسیری به کار گرفته شوند و چگونه میتوان نتایج حاصل از این دو رویکرد را همگرا ساخت.