بررسی تنبیه بدنی زوجه در قرآن و روایات با رویکرد معناشناختی به واژه «ضرب»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
2 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد
3 استایار دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/naqhs.v53i1.74101چکیده
سبک تعامل همسران در خانواده از مسائل مهمی است که در اسلام بدان بسیار پرداخته شده است. از آنجاکه در سبک زندگی اسلامی، مردان مسئولیت قوامیّت و سکانداری حرکت خانواده به سوی کمال را بر عهده دارند، چنین پرسش میشود که آیا برای آنان، استفاده از روش تنبیهبدنی برای همسر، مجاز شمرده شدهاست یا نه؟ بخصوصکه تبلیغات برای اسلام هراسی، با بزرگنمایی مسئله خشونت در خانواده از سوی مردان، همراه شده و گروهی سعیکردهاند که با تکیه بر یک فهم خاصّ آیهای از قرآن (نساء: 34) رفتار نادرست و ناعادلانه در مورد زن و تنبیه بدنی وی توسط همسر را جایز شمارند. این پژوهشکه با روش توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته است، برآن است تا با گردآوری و نقد دیدگاههای گوناگون مفسّران در مفاد آیه با بررسی معناشناختی واژهیضرب و توجّه به انصراف شارع از معنای مشهور به تبیین جدیدی در این زمینه دست یابد؛ لذا با توجه به دانش معناشناسی و سیره معصومین، قراین متعددی، برای انصراف شارع از معنای مشهور «ضرب» و توجه مخاطب به معانی دیگر آن ارائه شده که نشانگر تَطوُّر دلالت لفظ ضرب است. قرآن تنبیه قصاص بدنی را به ضرب هیچ عن قصاص وان تجویز ننموده و فقط در سه مورد (قصاص، جهاد، حدود و تعزیرات) با رعایت شرایط جایز میداند.