احساس تنهایی در سالمندان: نقش بهزیستی ذهنی، سرمایه روان‌شناختی و هوش معنوی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
10.22126/jap.2019.1125
چکیده

توجه و تمرکز بر متغیرهای پیش­بین احساس تنهایی در سالمندان مقدم ه­ای برای درمان موفقیت­ آمیز احساس تنهایی و کاهش پیامدها و عوارض جدی آن است. در این راستا هدف این پژوهش، بررسی نقش بهزیستی ذهنی، سرمایه روان­شناختی و هوش معنوی در پیش­بینی احساس تنهایی سالمندان بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری، شامل کلیه شهروندان سالمند بالای 65 سال شهر دزفول و حجم نمونه 368 نفر انتخاب شد. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای بود که داده‌ها از 6 محله منتخب در شهر دزفول در سال 1397 جمع‌آوری شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه­ های احساس تنهایی راسل، بهزیستی ذهنی کیس و ماگیارمو، سرمایه روان­شناختی لوتانز و هوش معنوی عبدالله ­زاده و همکاران بود.  داده­ها با روش همبستگی گشتاوری پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه گام به گام با استفاده از نرم­افزار SPSS نسخه 19 تحلیل شدند. نتایج روش­های آماری، همبستگی­ های منفی و معناداری بین بهزیستی ذهنی، سرمایه روانشناختی و هوش معنوی با احساس تنهایی در سالمندان نشان داد (01/0P≤). نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که 54 درصد از واریانس احساس تنهایی از طریق متغیرهای پژوهش قابل تبیین است. با توجه به نتایج به­ دست آمده می­توان گفت، هر چه سالمندان از بهزیستی ذهنی، سرمایه روان­شناختی و هوش معنوی بیشتری بهره­مند باشند، احساس تنهایی کمتری دارند.این یافته­ ها حاوی کاربردهای درمانی مهمی در خصوص اهمیت این متغیرها در کاهش احساس تنهایی سالمندان می­باشد.