ارزیابی سناریوهای مختلف مدیریت سفره آب زیرزمینی دشت بروجن - فرادنبه با استفاده از مدل WEAP

doi
چکیده

منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک،‏ حیاتی‌ترین منبع آب برای توسعه پایدار است و بنابراین حفاظت از این منابع با ارزش ضروری است. میانگین افت سالانه حدود 0.44 متر سطح ایستابی سفره آب زیرزمینی دشت بروجن- فرادنبه در استان چهارمحال و بختیاری در سال‌های اخیر نشان از برداشت بی‌رویه آب در این دشت دارد. برای این پژوهش از داده‌های چاه‌های مشاهده‌ای منطقه بین سال‌های 1371 تا 1390 (جدیدترین اطلاعات شروع پژوهش) و همچنین نتایج محاسبات بیلان سفره استفاده شد. پس از ارزیابی منابع و مصارف آب زیرزمینی دشت بروجن- فرادنبه با مدل WEAP،‏ راه‌کارهای مدیریتی برای حفاظت از این آبخوان در قالب هفت سناریو تهیه شد. هر کدام از راهکارهای مدیریتی شامل تغییر الگوی کشت،‏ افزایش راندمان آبیاری و اعمال محدودیت برداشت آب از سفره و حالت‌های ترکیبی آن‌ها در مدل WEAP استفاده شد. نتایج نشان داد سناریوهای افزایش بازده آبیاری با به کارگیری سیستم‌های نوین آبیاری و جایگزین کردن 25 تا 50 درصد سطح زیرکشت یونجه و سیب‌زمینی با گندم آبی در کنار اعمال محدودیت برداشت آب از سفره کارگشا خواهد بود. مدل WEAP دارای قابلیت بالایی در تعریف سناریوهای مدیریتی است و به عنوان یک ابزار پشتیبانی تصمیم قابل استفاده است.