فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارتباط و پیوستگی آیات قرآن کریم، در کنار چینش سوره‌ها در مصحف از سوی دیگر، همواره یکی از مباحث مهم علوم قرآنی و دانش تفسیر بوده است. این موضوع در مباحث سنتی علوم قرآنی، غالباً تحت عناوینی چون «نظم» و «تناسب» آمده است. هدف از طرح این مباحث که آن را پیوستگی‌های خطی نامیده‌ایم، بیش از همه دفاع از نظمِ درون‌سوره‌ایِ آیات و نیز چینش فعلی سوره‌ها در مصحف بوده است؛ گرچه گاه فواید تفسیری نیز دربرداشته و دست‌مایه مفسران در شرح و تبیین قرار گرفته است. اما در سده‌های اخیر، پیوستگی‌های شبکه‌ای ضرورت یافته و جستجو درباره ارتباط آیات و سوره‌هایی که در مجاورت یکدیگر قرار ندارند، فزونی گرفته است؛ فراتر از کارکرد تفسیری و جستن نظم قرآن، اهمیت یافتن تدبر متن‌بنیان، ظهور پیش‌فرض‌های تفسیری جدید، گسترش تفسیر قرآن به قرآن و نیاز روزافزون به تفاسیر موضوعی بر این رویکرد اثرگذار بوده است. در همین راستا ابتدا با روشی توصیفی ـ تحلیلی، انواع پیوستگی‌های آیات و سور بررسی شده، آنگاه خاستگاه‌های هر کدام به‌ویژه در دوره معاصر مورد واکاوی قرار گرفته است.