پیش بینی نارسایی های شناختی بر اساس اختلالات روان‌شناختی با واسطه گری فراشناخت در سالمندان

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد گروه روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

5 دانشیار گروه روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

نارسایی­ های شناختی از جمله مشکلات شایع دوران سالمندی می­ باشد که طیف بسیار وسیعی از اختلالات شایع دوران سالمندی را به خود اختصاص داده ­است و چنین اختلالاتی می­توانند به طور جدی بهزیستی روان‌شناختی، اجتماعی و فیزیکی آنها را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین هدف پژوهش حاضر پیش ­بینی نارسایی­ های شناختی در سالمندان بر اساس اختلالاتروان‌شناختی و با واسطه­ گری فراشناخت بود. پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود و جامعه آماری را کلیه سالمندان شهر تهران تشکیل دادند که 300 نفر با روش نمونه ­گیری تصادفی چند مرحله­ ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل چک­لیست نشانه­ های روانی، نارسایی­ های شناختی برادبنت و همکاران و فراشناخت ولز بود. برای تحلیل داده از روش ­های آماری تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای مربوط به اختلالات روان‌شناختی یعنی وسواسی-اجباری، افسردگی، ترس مرضی، اضطراب و روان­پریشی اثر مستقیم و معناداری بر روی نارسایی شناختی داشتند و متغیرهای شکایات جسمانی، حساسیت در روابط بین­فردی و پرخاشگری اثر مستقیم و معناداری بر نارسایی شناختی در سالمندان نداشتند. همچنین بررسی اثرهای غیر مستقیم نشان داد که فراشناخت نقش واسطه ­ای در پیش ­بینی نارسایی شناختی در سالمندان دارد (01/0P<). بر اساس یافته‌های این مطالعه، متغیرهای اختلالات روان‌شناختی مستقیم و همچنین با واسطه ­گری فراشناختمی‌توانند نارسایی‌های شناختی در سالمندان را پیش ­بینی کنند. بنابراین مداخلات کمک­ کننده می­ تواند گروه­ های آسیب ­پذیر نسبت به نارسایی­ های شناختی را شناسایی کرده و توصیه­ های لازم برای فهم علل و سبب­ شناسی، مشاوره و پیشگیری از نارسایی‌های شناختی را در اختیار متخصصان قرار دهد.