تصویر ایران و ایرانیان در سفرنامۀ ابن بطوطه
نویسندگان
doi
چکیده
در مطالعات ادبیّات تطبیقی، سفرنامهها از مهمترین منابع شناخت تصویر یک ملّت در متون ادبی دیگر ملّتها به شمار میروند. سفرنامۀ ابن بطوطه (703-779 ؟ هـ. ق.) - که حاصل سه دهه جهانگردی از جنوب اروپا تا خاور دور است - اطّلاعات ارزشمندی را از سرزمینها و ملل قرن هشتم هجری دربر دارد. توصیف جزئیات زندگی جوامع در این اثر، برای پژوهشگر دستیابی به تصویری روشن از زندگی اجتماعی و فرهنگی ملّتها - به ویژه فارسیزبانان - را فراهم ساخته است. نظر به ارزش تاریخی - ادبی و فرهنگی این اثر، مقالۀ حاضر به شیوهای اسنادی - تحلیلی به بازشناسی و بررسی تصویر ایران و ایرانیان در سفرنامۀ ابن بطوطه از ابعاد گوناگون فرهنگی و اجتماعی میپردازد. نتایج این پژوهش، بیانگر گسترۀ وسیع زبان و ادب فارسی از عراق تا هند و حتّی خاور دور است. گزارش سفرنامه از حضور فرهیختگان ایرانی در میان ملل مختلف مشرقزمین، نشاندهندۀ این است که ارتباطات علمی و فرهنگی میان ایرانیان قرن هشتم و ملّتهای معاصر ایشان، بسیار چشمگیر و مؤثّر بوده است.