نقش حمایت اجتماعی ادراک شده، کانون کنترل سلامت و نیازهای بنیادین روان‌شناختی در بهزیستی ذهنی سالمندان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد روانشناسی، دانشگاه پیام نور آستانه اشرفیه، رشت، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد روانشناسی، دانشگاه پیام نور آستانه اشرفیه، رشت، ایران

doi
چکیده

امروزه همه در این موضوع اتفاق نظر دارند که سالمندی به روش موفق، تنها مربوط به داشتن ژن­های سالم و یا دسترسی به منابع سالم نیست. بلکه به چگونگی تنظیم زندگی به طور فعال، توسط افراد و رفتارهایشان بستگی دارد، بطوریکه بتوان با آن، کیفیت زندگی و بهزیستی را بهبود بخشید. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حمایت اجتماعی ادراک شده، کانون کنترل سلامت و نیازهای بنیادین روان‌شناختی در بهزیستی ذهنی سالمندان انجام شد. جامعه پژوهشی شامل تمامی سالمندان شهرستان آستانه اشرفیه در سال 1396 بود. از این میان 214 نفر از افراد بالای 65 سال کانون بازنشستگان به روش نمونه­ گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت جمع­آوری داده­ ها از مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران، کانون کنترل سلامت والتسون و والتسون، نیازهای بنیادین روان‌شناختی گاردیا و همکاران و برای بهزیستی ذهنی از دو مقیاس رضایت از زندگی دینر و همکاران و مقیاس عاطفه مثبت و منفی واتسون و همکاران استفاده شد. داده­ ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام­به­گام در نرم­افزار SPSS نسخه 23 تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان داد که بین حمایت اجتماعی ادراک شده، کانون کنترل سلامت و نیازهای بنیادین روان‌شناختی با بهزیستی ذهنی همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد. با توجه به یافته­ های حاصل از رگرسیون در این پژوهش حمایت اجتماعی ادراک شده، کانون کنترل سلامت و نیازهای بنیادین روان‌شناختی پیش ­بین­ های قوی برای ‌بهزیستی ذهنی در افراد سالمند می­باشند. حمایت اجتماعی ادراک شده با بهبود کیفیت زندگی فرد، کانون کنترل سلامت با ویژگی کنترل درونی و نیازهای بنیادین روان‌شناختی با سه ویژگی خودمختاری، شایستگی و توانایی ارتباط می­تواند در سلامت­ روانی و بهزیستی ذهنی افراد سالمند قابل تبیین باشد.