سبکشناسی تطبیقی «نکیر و منکر» ملک الشّعرای بهار با «شورشی در جهنّم» صدقی زهاوی
نویسندگان
doi
چکیده
سبکشناسی تطبیقی با مقایسه ساختار متنی و فرامتنی دو متن مبدأ و مقصد، میزان همسانیها و ناهمسانیهای سبکی هر دو را نشان میدهد. در این نوع پژوهش، نوع دریافت مترجم از متن اصلی، میزان موفقیتش به عنوان واسطۀ انتقال سبک اصلی نویسنده، میزان تصرّف وی در سطوح زبانی، ادبی و فکری متن اصلی، تأثیر جامعۀ گیرنده بر ترجمه و گاهی میزان پذیرش جامعۀ مقصد ارزیابی میشود. ملک الشّعرای بهار در قصیدهای با عنوان «نکیر و منکر» بخش آغازین قصیدۀ «ثورة فی الجحیم» زهاوی را به زبان فارسی برگردانده است. ویژگیهای همگن و ناهمگن متن ترجمه شده و متن اصلی کدام است؟ این مقاله میکوشد با روش تحلیلی - توصیفی و سنجش سبکی دو متن یادشده، به این پرسش پاسخ دهد. اگرچه بهار میکوشد از سبک اصلی دور نشود، امّا به دلایلی، مانند بافت اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و یا ایدئولوژیهای غالب دو ملت عراق و ایران، نوع درک و خوانش بهار از قصیدۀ اصلی و همسویی اندیشههای وی با زهاوی، دگرگونیهای فراوانی در ترجمۀ این قصیده چه در سطح زبانی و چه زیباییشناختی ایجاد کرده که آن را به تألیف و اقتباس نزدیکتر کرده است تا ترجمه.