علائم جسمانی، مشکلات خواب و تاب‌آوری در سالمندان با و بدون تجربه مرگ همسر

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه مالیر، ایران

doi
چکیده

مرگ همسر از جمله عوامل فشارزا در دوره سالمندی است که مشکلات جسمانی و روان­شناختی زیادی را به همراه دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر مقایسه علائم جسمانی،مشکلات خواب و تاب­آوری سالمندان با و بدون تجربه­ مرگ همسر بود. روش پژوهش حاضر علّی-مقایسه­ای بود. جامعه آماری را کل سالمندان با و بدون تجربه مرگ همسر در شهرستان ملایر تشکیل دادند. در این پژوهش 66 سالمند دارای تجربه مرگ همسر با روش نمونه­گیری گلوله­­ برفی در پژوهش شرکت نمودند؛ همچنین 66 سالمند بدون تجربه­ مرگ همسر از نظر سن و جنس با سالمندان دارای تجربه مرگ همسر همتا شدند. برای گردآوری داده­ها از پرسشنامه­­های علائم جسمانی هاگیوارا، مشکلات خواب کوبوتا و همکاران و فرم کوتا­ه تاب­آوری کانر-دیویدسون استفاده شد. داده­ها با تحلیل­ واریانس چندمتغیری دوراهه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین علائم جسمانی و مشکلات خواب در سالمندان دارای تجربه­ مرگ همسر و تاب­آوری در سالمندان بدون تجربه­ مرگ همسر بیشتر است. تأثیر جنسیت معنی­دار نبود، اما تأثیر تعاملی مرگ همسر و جنسیت در مشکلات خواب معنی­دار بود. به این معنی که میانگین علائم جسمانی و مشکلات خواب در مردان با تجربه­ مرگ همسر بیشتر از زنان و مشکلات خواب زنان بدون تجربه­ مرگ همسر بیشتر از مردان بود؛ میانگین علائم جسمانی در مردان دارای تجربه­ مرگ همسر بیشتر از زنان بود. براساس یافته­ها، استفاده از راهکارها و درمان­های روان­شناختی برای کاهش مشکلات جسمانی و روان­شناختی سالمندان دارای تجربه­ مرگ همسر پیشنهاد می­شود.