فرهنگ اسلامی - ایرانی در کتاب الأدب الصّغیر و تأثیر آن در منابع عربی
نویسندگان
doi
چکیده
دو کتاب الأدب الصّغیر و الأدب الکبیر، نقطة تقاطع دو فرهنگ ایرانی و اسلامی محسوب میشوند. نویسنده با معیار عقل و خرد، مضامینی را از این دو فرهنگ برگزیده که نه تنها پس از گذشت بیش از هزار سال مورد تأیید خردمندانند؛ بلکه موجب تحسین آنها شدهاند. سبک نگارش ابن مقفّع که در نوع خود بدیع و بینظیر است، در کنار مضامین عقلی مشترک در دو فرهنگ اسلامی و ایرانی، موجب شده است عبارات حکیمانة این کتاب که از اوّلین آثار مکتوب عربی محسوب میشود، تأثیر شگرف و کمنظیری در آثار پس از خود بگذارند. در این پژوهش نشان دادهایم که 30 عبارت حکیمانه از الأدب الصّغیر، عیناً در دهها منبع عربی نقل شده و دستکم 27 مضمون مشترک با الفاظ مشابه، از این اثر به ادب عربی نفوذ کرده و بسیاری از مضامین آن در فرهنگ و ادب عربی نمود یافته است. این تأثیر شگرف که حاصل اندیشههای مشترک اسلامی و ایرانی است، اگر در منابع عربی بینظیر نباشد، به یقین کمنظیر است.