ساختار سه‌بعدی سرعت برای گوشته فوقانی فلات ایران با استفاده از روش Pn و Sn توموگرافی

doi
چکیده

تحقیق در ساختارهای پوسته و گوشته فوقانی در فلات ایران بسیار محدود بوده و در این زمینه کار اندکی صورت گرفته است. در این مقاله یک هدف اصلی مد نظر قرار دارد و آن به تصویر کشیدن سرعت‌های Pn و Sn در زیر فلات ایران، به منظور آزمایش کردن مدل‌های سه‌بعدی گوشته و به‌دست آوردن روشی جدید و آزمودن آن برای به‌دست آوردن تصحیح زمان‌های سیر Pn و Sn که متشابه سه‌بعدی منحنی‌های زمان سیر مدل‌های یک‌بعدی‌اند. روش توموگرافی بارمین و همکارانش را روی بانک داده‌ها که با روش HDC مجدداً تعیین مکان و در مقاله‌ای جداگانه ارائه شده‌اند به‌کار بردیم؛ با این تفاوت که تصحیحات ایستگاه و زلزله و همچنین تصحیح فاصله رومرکز را نیز به آن اضافه کردیم. نقشه‌های Pn و Sn روی پنجره‌های 2*2 درجه در سرتاسر فلات ایران برآورد شدند. فرض ما این بود که فازهای Pn و Sn آنهایی‌اند که بین فواصل رومرکز 3 و 15 درجه می‌رسند. بعد از انتخاب داده‌ها، بانک اطلاعات 42368 زمان سیر Pn و 10897 زمان سیر Sn را که به‌صورت ناهمگن در فلات ایران توزیع شده‌اند دربرگرفت. از مدل CRUST5.1 درحکم مدل اولیه استفاده شد. نتایج جدید Pn و Sn به خوبی با مدل‌های اخیر سه‌بعدی برای گوشته فوقانی همخوانی داشتند. RMS داده‌ها به‌صورت خطی با فاصله افزایش می‌یابد و در حدود 1.5 ثانیه برای Pn و 3.1 ثانیه برای Sn برای کل داده‌ها برآورد شده است. مدل جدید، در مقایسه با مدل اولیه مورد استفاده، جزئیات بیشتری دارد و برای بسیاری از مناطق، نتایج بهتری داده است. در پیش‌بینی منحنی‌های زمان سیر، داشتن مشتقات سرعت عمودی نسبت به تصویر کشیدن سرعت شعاعی اهمیت بیشتری دارد. مدل‌های اخیر اطلاعات جدیدی را در مورد گرادیان سرعت عمودی در گوشته فوقانی به‌دست می‌دهند که موجب کنترل عمق نفوذ می‌شود. تحقیقات بیشتری باید صورت گیرد تا از توانایی بهبود بخشیدن تعیین مکان محلی با استفاده از این نتایج اطمینان حاصل کنیم و این کار فقط مقدمه‌ای در این زمینه است.